Katarzyna Janiszewska Nauka sztuki krawiectwa damskiego, czyli kompletnego i gustownego robienia sukien przy względzie na zmianę mód w II połowie XIX wieku
W porównaniu z poprzednimi stuleciami wiek XIX stanowi prawdziwą gratkę pod względem liczby dostępnych wykrojów. Coraz więcej wydawano książek krawieckich, coraz częściej pisma oprócz wzorów haftów dodawały także arkusze z wykrojami. Helena Modrzejewska, która szyciem zajmowała się od dziesiątego roku życia, miała dzięki temu ułatwione zadanie. Dodatkowo cechowała ją wrażliwość na piękno, wrodzone poczucie dobrego smaku, poparte dzieciństwem spędzonym w eleganckim Krakowie, oraz niezwykły zmysł obserwacji. Inspiracje do jej sukien łatwo odnaleźć w ówczesnych pismach.
Nasze poszukiwania oryginalnych wykrojów rozpoczniemy od książek krawieckich.
Najpopularniejszym polskim autorem był Ksawery Głodziński, właściciel zakładów nauki kroju w Warszawie, Krakowie, Lwowie, Kijowie i Petersburgu, autor obszernego dzieła o Nauce krojów damskich, które miało kilkanaście wydań i było tłumaczone na język niemiecki, wynalazca własnej metody nauczania kroju sukni damskich. Jego poradniki cieszyły się w Polsce największą popularnością.
Książki zagraniczne były także sprowadzane w oryginale z Francji i Niemiec, czasem tłumaczono je na język polski.
Oto przykłady kilku książek w języku polskim:
Juliusz Ascher, Nauka sztuki krawiectwa damskiego*, Warszawa 1850
Jakób Matliński, Krawiectwo damskie, Warszawa 1868
A.G.K., Nauka kroju damskiego, Warszawa 1875
S. Uryna, Metoda kroju damskich ubiorów, Warszawa 1876
* Pełny tytuł brzmi: Nauka sztuki krawiectwa damskiego czyli łatwy sposób nauczenia się w krótkim czasie, bez obcej pomocy brania miary, przykrawania, i w ogólności kompletnego i gustownego robienia wszelkiego rodzaju sukien damskich, przy względzie na zmianę mód, uzasadniony na nowo-wynalezionej i praktycznie doświadczonej metodzie, wypracowany i wydany przez Juliusza Aschera nauczyciela kunsztu krawieckiego, poparty poszytem tablic litografowanych obejmujących 98 figur.
Link do książki w języku niemieckim na stronie: www.marquise.de
Dzięki współpracy z zagranicznymi pismami nasze rodzime periodyki kobiece znacznie poszerzyły działy z modą i robótkami. Do najsłynniejszych przykładów należy polski „Bluszcz”, który był reprintem niemieckiego „Der Bazar”. „Der Bazar” tłumaczony był na wiele języków, korzystał z niego jeden z najsłynniejszych na świecie francuskich magazynów – „La Mode Illustree” oraz fragmentami nowojorski „Harper's Bazar”.
Poza „Bluszczem” ukazywały się w Polsce: „Kółko Domowe”, „Tygodnik Mód i Powieści” (we Francji „La Saison”), „Mody Paryskie”, „Świt” (we Francji „Revue de la Mode”) i wiele innych pism.
Arkusze z wykrojami były zbliżone do tych, które mamy obecnie. Publikowano też wykroje w formie małych schematów – czasem miały one bardzo dokładne wyliczenia, niczym z książki krawieckiej, czasem był to tylko ogólny zarys formy z podanymi długościami boków, ramienia itp.
Współcześnie wydaje się wiele książek z wykrojami ubiorów XIX-wiecznych. Są to przedruki z oryginalnych książek krawieckich, np.:
COMPLETE GUIDE TO PRACTICAL CUTTING by Edward Minister & Son – reprint z 1853 roku,
HANDBOOK OF PRACTICAL CUTTING on the Centre Point System by Louis Devere – reprint z 1866 roku,
„KEYSTONE” JACKET AND DRESS CUTTER Chas. Hecklinger – reprint z 1895 roku,
LADIES’ TAILOR-MADE GARMENTS opracowany przez S.S. Gordon na podstawie książki z 1909 roku.
Niektórzy autorzy zmniejszają wykroje z dużych arkuszy do bardziej poręcznego formatu i publikują je w postaci książek. Szczególnie polecam tu publikacje Frances Grimble. Wykroje w postaci dokładnych schematów z XIX-wiecznych magazynów opracowała także Kristina Harris.
Kolejna grupa autorów nie wykorzystuje wykrojów ani z dawnych książek, ani z dawnych pism – robią je na podstawie zachowanych ubiorów. Najbardziej znane wśród rekonstruktorów książki opublikowały dwie panie: Janet Arnold (4 tomy) i Norah Waugh (stroje damskie, męskie oraz gorsety).
Polecane książki:
http://www.longago.com/bookstore.html
Polecane wykroje: Tidens Toj – muzeum, które opracowało wykroje części eksponatów
Deklaracja dostępności Wilanów dla Młodych Talentów
Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie zobowiązuje się zapewnić dostępność swojej strony internetowej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych. Oświadczenie w sprawie dostępności ma zastosowanie do strony internetowej Wilanów dla Młodych Talentów.
Data publikacji strony internetowej:
Data ostatniej istotnej aktualizacji:
Status pod względem zgodności z ustawą
Strona internetowa jest niezgodna z ustawą o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych z powodu niezgodności lub wyłączeń wymienionych poniżej.
Treści niedostępne
Brak opisów alternatywnych do treści nietekstowych (np. zdjęć i ilustracji). Brakujące opisy są systematycznie uzupełniane. (1.1.1, A)
Treści na stronie nie mają jasnej struktury (nieprawidłowe użycie znaczników semantycznych) (1.3.1, A)
Strona jest oparta na tabeli i przez to nie jest zrozumiała dla osób z niepełnosprawnością wzroku (1.3.2, A)
Miejscami nie jest zapewniony wystarczający kontrast minimalny. (1.4.3, AA)
Przy powiększeniu do 200% tekst źle się wyświetla i w ogóle nie ma możliwości odczytania tekstu po prawej stronie (1.4.4, AA)
Jednoznakowych skrótów klawiszowych nie można wyłączyć ani przemapować. (2.1.4, A)
Brak możliwości pominięcia pewnych bloków strony. Nie działają skróty klawiaturowe. (2.4.1, A)
Tytuł jest identyczny na podstronach i na stronie głównej. (2.4.2, A)
Nie wszystkie elementy aktywne są opisane albo nie zawsze opis jest jednoznaczny. (2.4.4, A)
Stronę w danym serwisie można zlokalizować tylko za pomocą jednego sposobu. (2.4.5, AA)
Brak nagłówków (2.4.6, AA)
Brak znacznika lang="pl" (3.1.1, A; 3.1.2, AA)
Brak identyfikatorów bądź unikalnych identyfikatorów. (4.1.1, A)
Przygotowanie deklaracji w sprawie dostępności
Deklarację sporządzono dnia:
Deklarację została ostatnio poddana przeglądowi i aktualizacji dnia:
Deklarację sporządzono na podstawie oceny podmiotu zewnętrznego przeprowadzonej przez Spółdzielnia Socjalna FADO.
Informacje zwrotne i dane kontaktowe
Za rozpatrywanie uwag i wniosków odpowiada: Maria Zielińska.
E-mail: mzielinska@muzeum-wilanow.pl
Telefon: 785905734
Każdy ma prawo:
zgłosić uwagi dotyczące dostępności cyfrowej strony lub jej elementu,
zgłosić żądanie zapewnienia dostępności cyfrowej strony lub jej elementu,
wnioskować o udostępnienie niedostępnej informacji w innej alternatywnej formie.
Żądanie musi zawierać:
dane kontaktowe osoby zgłaszającej,
wskazanie strony lub elementu strony, której dotyczy żądanie,
wskazanie dogodnej formy udostępnienia informacji, jeśli żądanie dotyczy udostępnienia w formie alternatywnej informacji niedostępnej.
Rozpatrzenie zgłoszenia powinno nastąpić niezwłocznie, najpóźniej w ciągu 7 dni. Jeśli w tym terminie zapewnienie dostępności albo zapewnienie dostępu w alternatywnej formie nie jest możliwe, powinno nastąpić najdalej w ciągu 2 miesięcy od daty zgłoszenia. Jeżeli zapewnienie dostępności cyfrowej nie będzie możliwe, podmiot publiczny może zaproponować alternatywny sposób dostępu do informacji. W przypadku, gdy podmiot publiczny odmówi realizacji żądania zapewnienia dostępności lub alternatywnego sposobu dostępu do informacji, wnoszący żądanie może tą samą drogą złożyć skargę w sprawie zapewnienia dostępności cyfrowej strony internetowej, aplikacji mobilnej lub elementu strony internetowej.
Parking i najbliższy przystanek znajdują się w odległości ok.
300 m od pałacu.
Z pobliskich przystanków autobusowych oraz
parkingu do pałacu prowadzi kilka dróg. Bezpośrednio do muzeum
dochodzi się po nierównej nawierzchni, która częściowo składa
się z kamieni polnych (tzw. kocie łby), częściowo jest to
nawierzchnia HanseGrand.
Ze strony muzeum można pobrać plan pałacu i ogrodów z
zaznaczonymi trudnościami oraz udogodnieniami
architektonicznymi. Na planie zaznaczone są najwygodniejsze
trasy dojścia do pałacu z najbliższych przystanków autobusowych
oraz z parkingu.
Najdogodniejszym przejściem są pasy z sygnalizacją świetlną
znajdujące się przy barze McDonald. Przechodzimy na drugą stronę
ulicy, dochodzimy do ogrodzenia, po czym kierujemy się w prawo i
cały czas idziemy prosto chodnikiem. Po drodze po lewej stronie
mijamy szereg budynków oraz kościół, za którym zaczyna się
teren muzeum.
Opis dojścia z pętli autobusowej do kasy a następnie do pałacu
dostępny jest również w formacie tekstowym oraz jako opis
słowny w formacie mp3.
Kasa muzeum znajduje się w budynku przy ul. St. Kostki Potockiego.
Do środka wchodzi się po schodach. Dla osób z trudnościami w
poruszaniu się przed kasą umieszczony jest słupek ze specjalnym
przyciskiem. Po naciśnięciu przycisku pracownik kasy zgłosi się
do Państwa.
Wejście do pałacu dostępne dla osób z niepełnosprawnością
ruchową znajduje się w prawym skrzydle pałacu (od Sieni
Zielonej).
Dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich dostępne są
parter pałacu oraz park. Muzeum dysponuje rampami rozkładanymi
ułatwiającymi wjazd i wyjazd z pałacu oraz poruszanie się po
parterze pałacowym. WAŻNE! Ze względu na historyczny charakter
miejsca jeszcze nie wszystkie progi zostały usunięte, a długość
ramp, jakie możemy zastosować w obecnych warunkach, pozwala na
osiągnięcie kąta nachylenia przy wjeździe i wyjeździe
wynoszącego 24%.
Uwaga! Ze względu na przejściowe trudności techniczne osoby
poruszające się na wózkach elektrycznych czasowo nie mają
możliwości wjazdu do pałacu. Niedogodności zostaną jak
najszybciej usunięte.
Pierwsze piętro pałacu i Sala Uczt oraz poziom -1 nie są dostępne
dla osób z niepełnosprawnością ruchową, w szczególności
poruszających się na wózkach.
W każdym pomieszczeniu w pałacu znajduje się krzesło, z którego
może skorzystać osoba potrzebująca odpoczynku.
W Galerii Północnej, Galerii Południowej oraz w Salonie Malinowym
przygotowane zostały dodatkowe miejsca do siedzenia.
Toaleta dostosowana do potrzeb osób poruszających się na wózkach
inwalidzkich znajduje się w Ogrodzie Różanym.
Do budynku i wszystkich jego pomieszczeń można wejść z psem
asystującym i psem przewodnikiem.
Oranżeria
Dla osób zwiedzających dostępny jest wyłącznie poziom 0.
Do wejścia dla zwiedzających prowadzą stopnie o łącznej
wysokości 36 cm. Dodatkowo przy wejściu znajduje się próg o
wysokości 6 cm. Muzeum dysponuje rampami rozkładanymi
ułatwiającymi wjazd i wyjazd z Oranżerii.
Przestrzeń w Oranżerii jest duża i dostępna dla osób
poruszających się na wózkach inwalidzkich.
Pompownia
Budynek Pompowni nie jest dostępny dla osób poruszających się na
wózkach inwalidzkich.
Do budynku prowadzi droga pokryta nierówną nawierzchnią.
Przestrzeń przed budynkiem jest wyłożona kostką granitową o
łupanej nawierzchni.
Przed drzwiami wejściowymi znajduje się próg o wysokości 7 cm.
Wewnątrz budynku ze strefy wejściowej do głównej powierzchni
Pompowni, w której odbywają się warsztaty, prowadzą schody (do
pokonania jest 85 cm). W chwili obecnej nie ma możliwości
pokonania tych schodów. Zgodnie z zaleceniami audyty rozważany
jest montaż podnośnika.
Villa Intrata
Dojście do budynku wyłożone jest nierówną nawierzchnią –
granitowa kostka o powierzchni łupanej.
Budynek Villi Intraty nie jest dostępny dla osób poruszających
się na wózkach inwalidzkich z powodu schodów, które znajdują
się przy każdym z trzech wejść do budynku.
Dla budynku został wykonany audyt dostępności architektonicznej i
pracujemy nad wdrożeniem optymalnego rozwiązania.