Portret rodzinny Jana III,  Henri Gascar, 2 poł. XVII w. ,  Kraków, Państwowe Zbiory Sztuki na Wawelu
« Powrót
Le Cavalier Bien Mis, sztych, ręcznie kolorowany na papierze, Nicolas Bonnart, około 1684 Los Angeles County Museum of Art www.lacma.org
Francuski kawaler z lat osiemdziesiątych XVII w. ubrany jest w długi, częściowo zapięty justaucorps ozdobiony licznymi guzikami i pasmanterią. Rękawy są skrócone, z szerokimi mankietami . Rozcięcia kieszeni są pionowe i również ozdobione guzikami i pasmanterią. (Rozcięcia kieszeni stały się poziome dopiero po 1690 roku). Spod okrycia wierzchniego wyłania się brzeg kamizelki, minimalnie krótszej od justaucorps, zapinanej na szereg malutkich guziczków. Krótkie spodenki sięgają kolan. Na szyi kawalera widać krawat, w formie prostokątnej chusty z koronkowymi końcami, zawiązanymi w dekoracyjny węzeł. Krawat jest tak zawiązany, że widoczne są wyłącznie koronkowe końce, które wyłożone są na kokardę z szerokiej wstążki. Ozdobiony strusim piórem kapelusz ma niską główkę i brzegi podwinięte ku górze, co sprawia, że kapelusz nabiera trójkątnego kształtu. Trzewiki o ściętych prostokątnie końcach sięgają kostki, spinane są na podbiciu skromną sprzączką, która zastąpiła dawne kokardy i wstążkowe rozety. Obcasy obciągnięte czerwoną skórą. Przedstawiony tu kawaler nosi obfitą perukę.
Kapelusz z rondem podwiniętym do góry, zdobiony strusim piórem. Dzięki podwinięciu ronda nakrycie głowy przybiera trójkątny kształt. Brzegi kapelusza obszyte są galonem. Już w latach siedemdziesiątych zaczęto odwijać ronda ku górze, a pod koniec wieku ich forma stała się wyraźnie trójkątna, utworzona przez trwale wywinięte rondo - stąd nazwa „tricorne”. Legenda głosi, że ronda kapelusza zaczęto podnosić do góry w wojsku, ponieważ dym od wystrzału, kłębiąc się pod opuszczonym rondem, przeszkadzał żołnierzom. Z wojska zwyczaj ten przenieść się miał do mody cywilnej.
Na rycinie widać także sposób zawiązania krawata - jest on tak zawiązany, że widoczne są wyłącznie koronkowe końce, które wyłożone są na kokardę z szerokiej wstążki
© Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie 2015. Wszelkie prawa zastrzeżone.