Portret rodzinny Jana III,  Henri Gascar, 2 poł. XVII w. ,  Kraków, Państwowe Zbiory Sztuki na Wawelu
Główna Konkurs Moda i obyczaje Ubiory polskie Ubiory obce Tkaniny Słownik Bibliografia Inne
Ubiory obce
Galeria portretów
Ubiory kobiece
Ubiory męskie
Ubiory kobiece w siedemnastowiecznej Europie
Zarys mody francuskiej
Początek wieku ‒ ostatnie lata panowania hiszpańskiej mody
Lata 1620‒1635: Nowa swobodna sylwetka
Lata 1635‒1655: Czas eleganckiego umiaru
Lata 1660‒1685: Splendor dworskiej mody
1685‒1700: Teatr dworskiej mody
Moda hiszpańska
Moda holenderska
Moda w pozostałych krajach zachodniej Europy
Koszule i "chusty białe" - czyli o bieliźnie w XVII wieku
Kształty i sznurówki - dzieje gorsetu w XVII wieku
Ubiór męski w siedemnastowiecznej Europie
Początek wieku- ostatnie lata panowania hiszpańskiej mody
Lata 1620-1645 - nowa swobodna sylwetka
Lata 1650-1675 - czas dworskich ekstrawagancji
Lata 1675-1700 - czas dworskiego munduru
Moda holenderska
Wpływy mody francuskiej i holenderskiej w zachodniej Europie
Ubiory do polowań i jazdy konnej w XVII wieku
Ubiory tureckie w XVII wieku
Lata 1620‒1635: Nowa swobodna sylwetka.
W latach dwudziestych XVII wieku styl ubiorów zarówno damskich jak i męskich zaczął się zmieniać.
Kobiece stroje zatracały stopniowo sztywność, stały się bardziej miękkie i luźne. Suknie, choć nadal obszerne i rozbudowane, przestały przypominać figury geometryczne. Poprzednio strój tworzyły wyraźnie rozgraniczone części, czyli spódnica, stanik i kreza – sylwetkę dzieliły horyzontalne linie. Istotą nowego stylu jest zaś dążenie do jedności, a kształty mają miękko przechodzić jedne w drugie. Nowy krój podkreślał przede wszystkim grę światła na załamaniach luźno układającej się tkaniny. W fasonach ubiorów w ciągu kolejnych lat coraz silniej uwidaczniało się typowe dla baroku upodobanie do form płynnych i dynamicznych, chociaż tendencja ta wystąpiła początkowo wyraźniej w stroju męskim niż damskim. Ubiory damskie były w tym okresie zresztą znacznie skromniejsze niż męskie.
Zaczęto używać tkanin w jasnych odcieniach, pojawiła się nowa gama kolorystyczna. Do mody wkroczyły delikatne, złamane barwy: bladożółte, złotawe, jasnozielone, oliwkowe, szaroniebieskie – wszystkie kolory były lekko rozbielone. Ceniony był także ciemnoczerwony „odcień byczej krwi” – sang de boeuf.
Modna stała się sylwetka o szerokich ramionach i coraz wyższej talii, coraz swobodniejsza w formie.
Popularny około 1625 roku strój składał się z kilku warstw ubrań. Noszono na raz dwie suknie: wierzchnią i spodnią. Suknia wierzchnia była z zasady ciemna, podczas gdy suknia spodnia ‒ jasna i kolorowa. Rozwiązanie to na lata zadomowi się w modzie damskiej ‒ ubiór składający się z dwu sukni przetrwa do końca wieku.
Na jasną suknię spodnią, szytą z barwnych, wzorzystych jedwabi o delikatnych odcieniach, nakładano nieco dłuższą suknię wierzchnią, prawie zawsze czarną, rozciętą z przodu na całej długości – w jej ciemnym obramowaniu widać było przód sukni noszonej pod spodem. Luźne, szerokie, dość krótkie i związane w łokciu wstążką rękawy sukni wierzchniej także rozcinano z przodu na całej długości, wzdłuż wewnętrznego szwu. Przez podłużne rozcięcia wyzierały rękawy sukni spodniej.
Suknia spodnia, obficie marszczona, wspierała się na krochmalonych halkach. Nie usztywniano spódnicy, ale nadal używano wałka bourrelet, mocowanego na linii stanu – stanowił on podparcie dla miękko spływających ku ziemi fałd obu sukni, spodniej i wierzchniej.
Usztywniany fiszbinami stanik sukni spodniej miał z przodu bogato zdobioną wstawkę, wydłużoną u dołu, często wyciętą w trzy zęby ‒ spiczaste zakończenie stanika wykładano na spódnicę. Stan sukni podnosił się w miarę lat coraz wyżej.
Bufiaste rękawy sukni spodniej były bardzo szerokie – ich objętość zwiększano za pomocą poduszek w ramionach, wypchanych morską trawą. Rękawy gęsto nacinano w podłużne pasy; brzegi owych rozcięć zdobiono złotą i srebrną pasmanterią. Dodatkową ozdobę stanowiły koronkowe lub wykończone koronką mankiety, wykonane z tego samego materiału, co kołnierz.
Dekolt, coraz śmielej odsłaniany, obramowany był koronką i lekko usztywnionym kołnierzem, uniesionym z tyłu, o formie wywodzącej się z wachlarzowatego kołnierza, popularnego na początku wieku.
Początkowo wciąż modne były koronkowe kołnierze podparte drucianymi stelażami, przy czym druciki owijano nicią i zdobiono zwisającymi z nich wisiorkami. Noszono także kołnierze batystowe lub płócienne, zdobione koronką. Jednak wysoki kołnierz zaczął stopniowo wychodzić z mody, zastępowany kołnierzem wykładanym, coraz bardziej odsłaniającym dekolt. Widać tu wyraźną tendencję do upraszczania stroju, a zarazem dążenie do uwydatnienia piękna kobiecej szyi i dekoltu.
W stylu uczesania również przejawiło się pragnienie uzyskania swobodniejszej formy. Fryzury nie ograniczała już kreza, zatem włosy w latach dwudziestych upinano nisko, splatając je w warkocze zwinięte z tylu głowy, podczas gdy wokół twarzy opadały miękkie loki, a nad czołem wznosiła się krótka fryzowana grzywka. Zawinięty z tyłu warkocz otaczał płaski, luźny kok. Wystudiowana niedbałość uczesania kosztowała elegantki wiele wysiłku. Swobodnie z pozoru falujące pukle zawijano i fryzowano za pomocą pary. Przy uroczystych okazjach dodatkową ozdobę fryzury stanowiły wpinane w warkocze perły, czarne kokardki i strusie pióra.
Klejnoty, co ciekawe, stały się niemodne – rozetka z pereł przy staniku czy pojedynczy sznurek pereł na szyi i we włosach wydawały się wystarczające. Lubowano się natomiast w dekorowaniu stroju równie kosztownymi jak klejnoty koronkami i pasmanterią.
Podczas gdy ciemna suknia wierzchnia zdawała się dość skromna, suknię spodnią bogato zdobiono naszyciami z pasmanterii i koronkami ze złotych i srebrnych nici. Dekorowano obrzeżenia rękawów i przód stanika, także na spódnicy naszywano pasmanterie różnej szerokości. Niezwykle modna była koronka hiszpańska (point d’Espagne), stanowiąca połączenie haftu ze złotą koronką klockową oraz złote mediolańskie pasmanterie. Koszt sprowadzania ich do Francji był ogromny, a szlachta rujnowała się na ich zakup, wydając majątek na pasmanterię i koronki dla siebie oraz dla swoich żon, córek i innych bliskich sercu dam. (Warto wspomnieć, że więcej koronek wymagało ozdobienie stroju męskiego niż damskiego.) Cenne złoto zamieniane na luksusowe dodatki i materiały opuszczało terytorium Francji wciąż trapionej głodem waluty. Aby temu przeciwdziałać, królewscy ministrowie ‒ Richelieu, a następnie Mazarin ‒ opracowali ustawy zakazujące noszenia koronek włoskich i flandryjskich czy dekorowania ubrań złotem i srebrem. Kilkakrotnie ponawiane edykty królewskie nie wywarły długotrwałego wpływu na modę francuskiego dworu, mimo rozpowszechniania rycin ukazujących wzorcowe stroje, pozbawione pasmanteryjnych i koronkowych zdobień. Efektem królewskich rozporządzeń był krótkotrwały okres wstrzemięźliwości. Zwłaszcza lubujący się w przepychu modni kawalerowie ignorowali zakazy, edykty wpłynęły jednak w pewnym stopniu na modę kobiecą z lat trzydziestych, kiedy to suknie damskie jeszcze bardziej uproszczono.
Pozostaje kwestią otwartą, czy dążenie do prostszych form było efektem urzędowych rozporządzeń, czy wyrazem zmieniających się potrzeb estetycznych. Tendencja do upraszczania stroju utrzyma się do połowy wieku.
© Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie 2015. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Deklaracja dostępności Wilanów dla Młodych Talentów

Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie zobowiązuje się zapewnić dostępność swojej strony internetowej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych. Oświadczenie w sprawie dostępności ma zastosowanie do strony internetowej Wilanów dla Młodych Talentów.

  • Data publikacji strony internetowej:
  • Data ostatniej istotnej aktualizacji:

Status pod względem zgodności z ustawą

Strona internetowa jest niezgodna z ustawą o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych z powodu niezgodności lub wyłączeń wymienionych poniżej.

Treści niedostępne

  • Brak opisów alternatywnych do treści nietekstowych (np. zdjęć i ilustracji). Brakujące opisy są systematycznie uzupełniane. (1.1.1, A)
  • Treści na stronie nie mają jasnej struktury (nieprawidłowe użycie znaczników semantycznych) (1.3.1, A)
  • Strona jest oparta na tabeli i przez to nie jest zrozumiała dla osób z niepełnosprawnością wzroku (1.3.2, A)
  • Miejscami nie jest zapewniony wystarczający kontrast minimalny. (1.4.3, AA)
  • Przy powiększeniu do 200% tekst źle się wyświetla i w ogóle nie ma możliwości odczytania tekstu po prawej stronie (1.4.4, AA)
  • Jednoznakowych skrótów klawiszowych nie można wyłączyć ani przemapować. (2.1.4, A)
  • Brak możliwości pominięcia pewnych bloków strony. Nie działają skróty klawiaturowe. (2.4.1, A)
  • Tytuł jest identyczny na podstronach i na stronie głównej. (2.4.2, A)
  • Nie wszystkie elementy aktywne są opisane albo nie zawsze opis jest jednoznaczny. (2.4.4, A)
  • Stronę w danym serwisie można zlokalizować tylko za pomocą jednego sposobu. (2.4.5, AA)
  • Brak nagłówków (2.4.6, AA)
  • Brak znacznika lang="pl" (3.1.1, A; 3.1.2, AA)
  • Brak identyfikatorów bądź unikalnych identyfikatorów. (4.1.1, A)

Przygotowanie deklaracji w sprawie dostępności

  • Deklarację sporządzono dnia:
  • Deklarację została ostatnio poddana przeglądowi i aktualizacji dnia:

Deklarację sporządzono na podstawie oceny podmiotu zewnętrznego przeprowadzonej przez Spółdzielnia Socjalna FADO.

Informacje zwrotne i dane kontaktowe

  • Za rozpatrywanie uwag i wniosków odpowiada: Maria Zielińska.
  • E-mail: mzielinska@muzeum-wilanow.pl
  • Telefon: 785905734

Każdy ma prawo:

  • zgłosić uwagi dotyczące dostępności cyfrowej strony lub jej elementu,
  • zgłosić żądanie zapewnienia dostępności cyfrowej strony lub jej elementu,
  • wnioskować o udostępnienie niedostępnej informacji w innej alternatywnej formie.

Żądanie musi zawierać:

  • dane kontaktowe osoby zgłaszającej,
  • wskazanie strony lub elementu strony, której dotyczy żądanie,
  • wskazanie dogodnej formy udostępnienia informacji, jeśli żądanie dotyczy udostępnienia w formie alternatywnej informacji niedostępnej.

Rozpatrzenie zgłoszenia powinno nastąpić niezwłocznie, najpóźniej w ciągu 7 dni. Jeśli w tym terminie zapewnienie dostępności albo zapewnienie dostępu w alternatywnej formie nie jest możliwe, powinno nastąpić najdalej w ciągu 2 miesięcy od daty zgłoszenia. Jeżeli zapewnienie dostępności cyfrowej nie będzie możliwe, podmiot publiczny może zaproponować alternatywny sposób dostępu do informacji. W przypadku, gdy podmiot publiczny odmówi realizacji żądania zapewnienia dostępności lub alternatywnego sposobu dostępu do informacji, wnoszący żądanie może tą samą drogą złożyć skargę w sprawie zapewnienia dostępności cyfrowej strony internetowej, aplikacji mobilnej lub elementu strony internetowej.

Skargi i odwołania

Po wyczerpaniu wskazanej procedury skargę można złożyć również do Rzecznika Praw Obywatelskich.

Dostępność architektoniczna

  • Parking i najbliższy przystanek znajdują się w odległości ok. 300 m od pałacu.
    Z pobliskich przystanków autobusowych oraz parkingu do pałacu prowadzi kilka dróg. Bezpośrednio do muzeum dochodzi się po nierównej nawierzchni, która częściowo składa się z kamieni polnych (tzw. kocie łby), częściowo jest to nawierzchnia HanseGrand. 
  • Ze strony muzeum można pobrać plan pałacu i ogrodów z zaznaczonymi trudnościami oraz udogodnieniami architektonicznymi. Na planie zaznaczone są najwygodniejsze trasy dojścia do pałacu z najbliższych przystanków autobusowych oraz z parkingu.
  • Najdogodniejszym przejściem są pasy z sygnalizacją świetlną znajdujące się przy barze McDonald. Przechodzimy na drugą stronę ulicy, dochodzimy do ogrodzenia, po czym kierujemy się w prawo i cały czas idziemy prosto chodnikiem. Po drodze po lewej stronie mijamy szereg budynków oraz kościół, za którym zaczyna się teren muzeum.
  • Opis dojścia z pętli autobusowej do kasy a następnie do pałacu dostępny jest również w formacie tekstowym oraz jako opis słowny w formacie mp3.
  • Kasa muzeum znajduje się w budynku przy ul. St. Kostki Potockiego. Do środka wchodzi się po schodach. Dla osób z trudnościami w poruszaniu się przed kasą umieszczony jest słupek ze specjalnym przyciskiem. Po naciśnięciu przycisku pracownik kasy zgłosi się do Państwa.
  • Wejście do pałacu dostępne dla osób z niepełnosprawnością ruchową znajduje się w prawym skrzydle pałacu (od Sieni Zielonej).
  • Dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich dostępne są parter pałacu oraz park. Muzeum dysponuje rampami rozkładanymi ułatwiającymi wjazd i wyjazd z pałacu oraz poruszanie się po parterze pałacowym. WAŻNE! Ze względu na historyczny charakter miejsca jeszcze nie wszystkie progi zostały usunięte, a długość ramp, jakie możemy zastosować w obecnych warunkach, pozwala na osiągnięcie kąta nachylenia przy wjeździe i wyjeździe wynoszącego 24%. Dlatego osoby poruszające się na wózkach inwalidzkich proszone są o przyjście do muzeum wraz z osobą towarzyszącą.
  • Uwaga! Ze względu na przejściowe trudności techniczne osoby poruszające się na wózkach elektrycznych czasowo nie mają możliwości wjazdu do pałacu. Niedogodności zostaną jak najszybciej usunięte.
  • Pierwsze piętro pałacu i Sala Uczt oraz poziom -1 nie są dostępne dla osób z niepełnosprawnością ruchową, w szczególności poruszających się na wózkach.
  • W każdym pomieszczeniu w pałacu znajduje się krzesło, z którego może skorzystać osoba potrzebująca odpoczynku.
  • W Galerii Północnej, Galerii Południowej oraz w Salonie Malinowym przygotowane zostały dodatkowe miejsca do siedzenia.
  • Toaleta dostosowana do potrzeb osób poruszających się na wózkach inwalidzkich znajduje się w Ogrodzie Różanym.
  • Do budynku i wszystkich jego pomieszczeń można wejść z psem asystującym i psem przewodnikiem.
stat