Portret rodzinny Jana III,  Henri Gascar, 2 poł. XVII w. ,  Kraków, Państwowe Zbiory Sztuki na Wawelu
Główna Konkurs Moda i obyczaje Ubiory polskie Ubiory obce Tkaniny Słownik Bibliografia Inne
Ubiory obce
Galeria portretów
Ubiory kobiece
Ubiory męskie
Ubiory kobiece w siedemnastowiecznej Europie
Zarys mody francuskiej
Początek wieku ‒ ostatnie lata panowania hiszpańskiej mody
Lata 1620‒1635: Nowa swobodna sylwetka
Lata 1635‒1655: Czas eleganckiego umiaru
Lata 1660‒1685: Splendor dworskiej mody
1685‒1700: Teatr dworskiej mody
Moda hiszpańska
Moda holenderska
Moda w pozostałych krajach zachodniej Europy
Koszule i "chusty białe" - czyli o bieliźnie w XVII wieku
Kształty i sznurówki - dzieje gorsetu w XVII wieku
Ubiór męski w siedemnastowiecznej Europie
Początek wieku- ostatnie lata panowania hiszpańskiej mody
Lata 1620-1645 - nowa swobodna sylwetka
Lata 1650-1675 - czas dworskich ekstrawagancji
Lata 1675-1700 - czas dworskiego munduru
Moda holenderska
Wpływy mody francuskiej i holenderskiej w zachodniej Europie
Ubiory do polowań i jazdy konnej w XVII wieku
Ubiory tureckie w XVII wieku
Początek wieku ‒ ostatnie lata panowania hiszpańskiej mody
Na początku XVII wieku damskie ubiory francuskie wciąż pozostawały pod wpływem mody hiszpańskiej, dominującej w poprzednim stuleciu. Strój kobiecy był nadal nienaturalnie sztywny, a jego forma skrajnie, wręcz karykaturalnie zgeometryzowana.
Geometryzacja sylwetki i sztywność kroju ignorującego naturalny kształt ciała to charakterystyczna cecha ubiorów w stylu hiszpańskiego manieryzmu. Suknia jak kosztowny pancerz ograniczała ruchy i deformowała sylwetkę, wymuszając pełną dostojeństwa powściągliwość zachowania. Mimo wprowadzonych we Francji modyfikacji w konstrukcji sukni, ubiór pozostawał, zgodnie z hiszpańskimi wzorcami, sztywny i statyczny.
W początkach XVII wieku suknia noszona przez francuskie damy miała formę walca. Ten charakterystyczny beczkowaty kształt uzyskiwano dzięki przywiązanemu w stanie wałkowi.
Francuzki już w XVI wieku zastąpiły hiszpańską stożkowatą konstrukcję vertugado, czyli wszyte w spódnicę usztywniające ją obręcze, miękkim wałkiem nazywanym bourrelet, mocowanym wokół bioder. Wałek pozwalał zwiększać objętość spódnicy, a był wygodniejszy niż rozwiązanie stosowane w Hiszpanii. Nadawał on modny walcowaty kształt rozpostartej na nim spódnicy, której fałdy opadały swobodnie ku ziemi. Używano także płaskiej, obciągniętej płótnem lub atłasem obręczy wiązanej na wysokości talii. Był to vertugadin, czyli francuski fortugał.
Na kolistym podkładzie opierała się szeroka baskina. Sztywna, marszczona falbana otaczała talię, podkreślając jej szczupłość. Dodatkowe wzmocnienie stanowiły noszone pod spodem halki – chroniły przed załamywaniem się spódnicy podczas chodzenia.
Dość długi i sztywny stanik był bardzo obcisły, a jego wydłużony przód opierał się na płaskiej tarczy fortugału. Stanik i spódnicę wraz z baskiną szyto z materiału tej samej barwy. Tułów tak ubranej damy, odgięty lekko ku tyłowi, zdawał się nienaturalnie wprost szczupły w zestawieniu z obszernym walcem spódnicy i szerokimi rękawami.
Pożądane usztywnienie korpusu uzyskiwano dzięki przeszywaniu gorsetu fiszbinami. Przód gorsetu już w XVI wieku zaczęto usztywniać za pomocą brykli, czyli specjalnej listewki z drewna, kości słoniowej, metalu lub rogu. Tę wymienną, łatwą do odczepienia płytkę przywiązywano między dwiema warstwami płótna z przodu gorsetu. Początkowo pozbawiona była zdobień, ale w XVII wieku brykle stały się małymi dziełami sztuki ‒ dekorowano je ornamentami i inskrypcjami. Na brykli mogły się znaleźć wyznania miłosne, miniaturowe portrety, sceny rodzajowe i erotyczne, a nawet motywy religijne. Ozdobne listwy bywały wymownymi podarunkami od zakochanych kawalerów.
Brykla, udoskonalana w miarę rozwoju konstrukcji gorsetu, jest używana do dziś, choć oczywiście w zmienionej formie.
We Francji i Anglii na przełomie wieków wprowadzono nowy, wywodzący się z krezy typ kołnierza. W poszukiwaniu wygodniejszego i korzystniejszego dla kobiecej urody rozwiązania zaczęto rozcinać z przodu krezę i otaczać wycięcie sukni wysokim kołnierzem, stanowiącym efektowne tło dla głowy. Wznoszący się wysoko wachlarzowaty kołnierz mocowano na drucianym stelażu. Kobieta mogła nareszcie ukazać dekolt i piękno swej szyi, dotąd szczelnie zakrytej. Legenda głosi, że kołnierze takie chętnie nosiła i spopularyzowała szkocka królowa Maria Stuart, toteż nazywane są niekiedy „stuartowskimi”. Jako akcent nadający strojowi lekkości miały przetrwać nadchodzącą zmianę stylu. Ten typ kołnierza upodobała sobie także Maria Medycejska.
W miarę upływu lat moda zaczęła dążyć do większej swobody, coraz bardziej odchodzono od hiszpańskich wzorców. Ciężki i deformujący kobiecą postać strój w latach dwudziestych był już anachronizmem i został zastąpiony nową sylwetką, wyrażającą zmianę, jaka nastąpiła w mentalności.
© Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie 2015. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Deklaracja dostępności Wilanów dla Młodych Talentów

Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie zobowiązuje się zapewnić dostępność swojej strony internetowej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych. Oświadczenie w sprawie dostępności ma zastosowanie do strony internetowej Wilanów dla Młodych Talentów.

  • Data publikacji strony internetowej:
  • Data ostatniej istotnej aktualizacji:

Status pod względem zgodności z ustawą

Strona internetowa jest niezgodna z ustawą o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych z powodu niezgodności lub wyłączeń wymienionych poniżej.

Treści niedostępne

  • Brak opisów alternatywnych do treści nietekstowych (np. zdjęć i ilustracji). Brakujące opisy są systematycznie uzupełniane. (1.1.1, A)
  • Treści na stronie nie mają jasnej struktury (nieprawidłowe użycie znaczników semantycznych) (1.3.1, A)
  • Strona jest oparta na tabeli i przez to nie jest zrozumiała dla osób z niepełnosprawnością wzroku (1.3.2, A)
  • Miejscami nie jest zapewniony wystarczający kontrast minimalny. (1.4.3, AA)
  • Przy powiększeniu do 200% tekst źle się wyświetla i w ogóle nie ma możliwości odczytania tekstu po prawej stronie (1.4.4, AA)
  • Jednoznakowych skrótów klawiszowych nie można wyłączyć ani przemapować. (2.1.4, A)
  • Brak możliwości pominięcia pewnych bloków strony. Nie działają skróty klawiaturowe. (2.4.1, A)
  • Tytuł jest identyczny na podstronach i na stronie głównej. (2.4.2, A)
  • Nie wszystkie elementy aktywne są opisane albo nie zawsze opis jest jednoznaczny. (2.4.4, A)
  • Stronę w danym serwisie można zlokalizować tylko za pomocą jednego sposobu. (2.4.5, AA)
  • Brak nagłówków (2.4.6, AA)
  • Brak znacznika lang="pl" (3.1.1, A; 3.1.2, AA)
  • Brak identyfikatorów bądź unikalnych identyfikatorów. (4.1.1, A)

Przygotowanie deklaracji w sprawie dostępności

  • Deklarację sporządzono dnia:
  • Deklarację została ostatnio poddana przeglądowi i aktualizacji dnia:

Deklarację sporządzono na podstawie oceny podmiotu zewnętrznego przeprowadzonej przez Spółdzielnia Socjalna FADO.

Informacje zwrotne i dane kontaktowe

  • Za rozpatrywanie uwag i wniosków odpowiada: Maria Zielińska.
  • E-mail: mzielinska@muzeum-wilanow.pl
  • Telefon: 785905734

Każdy ma prawo:

  • zgłosić uwagi dotyczące dostępności cyfrowej strony lub jej elementu,
  • zgłosić żądanie zapewnienia dostępności cyfrowej strony lub jej elementu,
  • wnioskować o udostępnienie niedostępnej informacji w innej alternatywnej formie.

Żądanie musi zawierać:

  • dane kontaktowe osoby zgłaszającej,
  • wskazanie strony lub elementu strony, której dotyczy żądanie,
  • wskazanie dogodnej formy udostępnienia informacji, jeśli żądanie dotyczy udostępnienia w formie alternatywnej informacji niedostępnej.

Rozpatrzenie zgłoszenia powinno nastąpić niezwłocznie, najpóźniej w ciągu 7 dni. Jeśli w tym terminie zapewnienie dostępności albo zapewnienie dostępu w alternatywnej formie nie jest możliwe, powinno nastąpić najdalej w ciągu 2 miesięcy od daty zgłoszenia. Jeżeli zapewnienie dostępności cyfrowej nie będzie możliwe, podmiot publiczny może zaproponować alternatywny sposób dostępu do informacji. W przypadku, gdy podmiot publiczny odmówi realizacji żądania zapewnienia dostępności lub alternatywnego sposobu dostępu do informacji, wnoszący żądanie może tą samą drogą złożyć skargę w sprawie zapewnienia dostępności cyfrowej strony internetowej, aplikacji mobilnej lub elementu strony internetowej.

Skargi i odwołania

Po wyczerpaniu wskazanej procedury skargę można złożyć również do Rzecznika Praw Obywatelskich.

Dostępność architektoniczna

  • Parking i najbliższy przystanek znajdują się w odległości ok. 300 m od pałacu.
    Z pobliskich przystanków autobusowych oraz parkingu do pałacu prowadzi kilka dróg. Bezpośrednio do muzeum dochodzi się po nierównej nawierzchni, która częściowo składa się z kamieni polnych (tzw. kocie łby), częściowo jest to nawierzchnia HanseGrand. 
  • Ze strony muzeum można pobrać plan pałacu i ogrodów z zaznaczonymi trudnościami oraz udogodnieniami architektonicznymi. Na planie zaznaczone są najwygodniejsze trasy dojścia do pałacu z najbliższych przystanków autobusowych oraz z parkingu.
  • Najdogodniejszym przejściem są pasy z sygnalizacją świetlną znajdujące się przy barze McDonald. Przechodzimy na drugą stronę ulicy, dochodzimy do ogrodzenia, po czym kierujemy się w prawo i cały czas idziemy prosto chodnikiem. Po drodze po lewej stronie mijamy szereg budynków oraz kościół, za którym zaczyna się teren muzeum.
  • Opis dojścia z pętli autobusowej do kasy a następnie do pałacu dostępny jest również w formacie tekstowym oraz jako opis słowny w formacie mp3.
  • Kasa muzeum znajduje się w budynku przy ul. St. Kostki Potockiego. Do środka wchodzi się po schodach. Dla osób z trudnościami w poruszaniu się przed kasą umieszczony jest słupek ze specjalnym przyciskiem. Po naciśnięciu przycisku pracownik kasy zgłosi się do Państwa.
  • Wejście do pałacu dostępne dla osób z niepełnosprawnością ruchową znajduje się w prawym skrzydle pałacu (od Sieni Zielonej).
  • Dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich dostępne są parter pałacu oraz park. Muzeum dysponuje rampami rozkładanymi ułatwiającymi wjazd i wyjazd z pałacu oraz poruszanie się po parterze pałacowym. WAŻNE! Ze względu na historyczny charakter miejsca jeszcze nie wszystkie progi zostały usunięte, a długość ramp, jakie możemy zastosować w obecnych warunkach, pozwala na osiągnięcie kąta nachylenia przy wjeździe i wyjeździe wynoszącego 24%. Dlatego osoby poruszające się na wózkach inwalidzkich proszone są o przyjście do muzeum wraz z osobą towarzyszącą.
  • Uwaga! Ze względu na przejściowe trudności techniczne osoby poruszające się na wózkach elektrycznych czasowo nie mają możliwości wjazdu do pałacu. Niedogodności zostaną jak najszybciej usunięte.
  • Pierwsze piętro pałacu i Sala Uczt oraz poziom -1 nie są dostępne dla osób z niepełnosprawnością ruchową, w szczególności poruszających się na wózkach.
  • W każdym pomieszczeniu w pałacu znajduje się krzesło, z którego może skorzystać osoba potrzebująca odpoczynku.
  • W Galerii Północnej, Galerii Południowej oraz w Salonie Malinowym przygotowane zostały dodatkowe miejsca do siedzenia.
  • Toaleta dostosowana do potrzeb osób poruszających się na wózkach inwalidzkich znajduje się w Ogrodzie Różanym.
  • Do budynku i wszystkich jego pomieszczeń można wejść z psem asystującym i psem przewodnikiem.
stat