Portret rodzinny Jana III,  Henri Gascar, 2 poł. XVII w. ,  Kraków, Państwowe Zbiory Sztuki na Wawelu
Główna Konkurs Moda i obyczaje Ubiory polskie Ubiory obce Tkaniny Słownik Bibliografia Inne
Ubiory obce
Galeria portretów
Ubiory kobiece
Ubiory męskie
Ubiory kobiece w siedemnastowiecznej Europie
Zarys mody francuskiej
Początek wieku ‒ ostatnie lata panowania hiszpańskiej mody
Lata 1620‒1635: Nowa swobodna sylwetka
Lata 1635‒1655: Czas eleganckiego umiaru
Lata 1660‒1685: Splendor dworskiej mody
1685‒1700: Teatr dworskiej mody
Moda hiszpańska
Moda holenderska
Moda w pozostałych krajach zachodniej Europy
Koszule i "chusty białe" - czyli o bieliźnie w XVII wieku
Kształty i sznurówki - dzieje gorsetu w XVII wieku
Ubiór męski w siedemnastowiecznej Europie
Początek wieku- ostatnie lata panowania hiszpańskiej mody
Lata 1620-1645 - nowa swobodna sylwetka
Lata 1650-1675 - czas dworskich ekstrawagancji
Lata 1675-1700 - czas dworskiego munduru
Moda holenderska
Wpływy mody francuskiej i holenderskiej w zachodniej Europie
Ubiory do polowań i jazdy konnej w XVII wieku
Ubiory tureckie w XVII wieku
Moda holenderska
W XVII wieku gospodarka Holandii kwitła, a holenderski handel rozwijał się prężnie, dając kupcom, zorganizowanym w potężne kompanie handlowe siłę, jaką zawsze przynosi bogactwo. Owa „garstka ludzi mieszkająca w małym kraju, gdzie nie ma nic oprócz wody i łąk”, jak określał Holendrów kardynał Richelieu, osiągnęła wysoki, jak na owe czasy poziom zamożności. Moda kształtowała się w środowisku holenderskiego bogatego mieszczaństwa, stąd zasadnicza różnica pomiędzy stylem ubiorów holenderskich i francuskich. Moda francuska była modą przede wszystkim dworską, również francuscy mieszczanie naśladowali ubiory arystokratów i króla, w Holandii można zaś mówić wprost o modzie mieszczańskiej, zachowującej dystans wobec ekstrawagancji dworskich. Skromność mody holenderskiej i utrzymujące się przez cały XVII wiek upodobanie do czerni wyrażało swoisty etos kupieckiego patrycjatu. Bogactwa nie eksponowano, świadczyła o nim raczej pewna dystyngowana surowość ubioru a wręcz świadome ignorowanie nowinek mody.
Co więcej, na modę holenderską ogromny wpływ wywierała wroga zbędnym ozdobnikom estetyka protestantyzmu.
Oczywiście młodzi eleganci przyswajali elementy mody francuskiej, nie stroniąc od koloru, jednak środowisko patrycjuszy, „regentów” pozostawało wierne czerni i tradycyjnym ubiorom.
Ubiory holenderskiego mieszczaństwa znamy głównie z licznych portretów, także grupowych. Często są to dzieła najwybitniejszych mistrzów malarstwa, specjalizujących się w drobiazgowym realizmie. Prace Fransa Halsa, Rembrandta czy Bartholomeusa van der Helsta ukazują doskonale szczegóły ówczesnej mody.
Widać wyraźnie, że moda holenderska pozostawała dość długo spóźniona wobec przemian zachodzących we Francji. Mężczyźni nadal nosili ciemne hiszpańskie wamsy, a biała kreza, sztywna i wysoka, widoczna była jeszcze na portretach holenderskich regentów malowanych po 1650 roku. W miarę upływu lat przyswojony został także biały kołnierz męski, który z czasem stał się szeroki i płaski jak w modzie francuskiej. Obszywano go sławną holenderską koronką. Wyrabiane w Holandii koronki były popularne w całej Europie a ich wzory wpłynęły na modę europejską.
Kapelusze, noszone przez Holendrów miały, co widać na portretach, rozmaite formy, jednak szczególnie charakterystyczny dla tutejszej mody i powszechnie kojarzony z Holandią był sztywny, czarny kapelusz z wysoką zwężoną główką, nazywany „holenderskim”. (Ten model kapelusza zawędrował aż do Ameryki wraz z podróżującymi tam emigrantami i stał się typowym nakryciem głowy amerykańskich kwakrów w XVIII w.).
Między 1625 a 1635 rokiem nastąpiły zmiany w formie ubioru, podobnie jak stało się to we Francji - zmiany te stopniowo przyswajano w całej Europie. Kaftan znacznie skrócono, wcześniejsze krótkie spodnie zastąpiono spodniami culotte, które noszono coraz dłuższe, upowszechniły się też wysokie buty z szerokimi cholewami. Podstawowym okryciem wierzchnim była peleryna.
W połowie stulecia eleganccy Holenderzy ubierali się z przepychem w barwne stroje wzorowane na francuskich - noszono kaftan pourpoint z rozcięciami na rękawach, ukazującymi koszulę, oraz szerokie i luźne spodnie, zdobione pasmanterią. Poważni patrycjusze pozostawali jednak wierni kolorowi czarnemu. Jasne barwy wybierali ludzie młodzi, zaś starsi, piastujący znaczące stanowiska podkreślali swoją powagę czernią.
W latach sześćdziesiątych do mody holenderskiej wkroczyły ekstrawaganckie szerokie spódnico-spodnie rhingrave, zyskując dużą popularność. Chętnie noszono je czarne, w zestawieniu z równie czarnym, krótkim kaftanem, spod którego wyłaniała się biała koszula. Pończochy, mankiety, koszula i kołnierz utrzymane w śnieżnej bieli, kontrastowały z jednolicie ciemnym strojem. Doskonałym przykładem holenderskiej interpretacji stroju rhingrave jest znajdujący się w Luwrze obraz Gerarda ter Borch - Mężczyzna w czerni. Przedstawia mężczyznę w czarnych spodniach rhingrave i czarnym, krótkim pourpoint. Wstążkowe zdobienia, tak obfite i kolorowe we Francji, tu są o wiele skromniejsze i utrzymane w surowej czerni. Głowę dystyngowanego eleganta wieńczy wysoki stożkowy kapelusz w typie holenderskim, odmienny od kapeluszy noszonych przez Paryżan. Szerokość rhingrave, podobnie jak we Francji stale rosła. Noszono je z pończochami i pantoflami.
Również i w Holandii widać powolne przyswajanie mody francuskiej, nieuchronnie wypierającej hiszpańskie wzorce i konkurującej z surowością protestanckiej estetyki środowiska regentów. Sposób interpretacji francuskich nowinek wskazuje jednak na wyraźną odrębność Holandii w XVII w.
© Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie 2015. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Deklaracja dostępności Wilanów dla Młodych Talentów

Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie zobowiązuje się zapewnić dostępność swojej strony internetowej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych. Oświadczenie w sprawie dostępności ma zastosowanie do strony internetowej Wilanów dla Młodych Talentów.

  • Data publikacji strony internetowej:
  • Data ostatniej istotnej aktualizacji:

Status pod względem zgodności z ustawą

Strona internetowa jest niezgodna z ustawą o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych z powodu niezgodności lub wyłączeń wymienionych poniżej.

Treści niedostępne

  • Brak opisów alternatywnych do treści nietekstowych (np. zdjęć i ilustracji). Brakujące opisy są systematycznie uzupełniane. (1.1.1, A)
  • Treści na stronie nie mają jasnej struktury (nieprawidłowe użycie znaczników semantycznych) (1.3.1, A)
  • Strona jest oparta na tabeli i przez to nie jest zrozumiała dla osób z niepełnosprawnością wzroku (1.3.2, A)
  • Miejscami nie jest zapewniony wystarczający kontrast minimalny. (1.4.3, AA)
  • Przy powiększeniu do 200% tekst źle się wyświetla i w ogóle nie ma możliwości odczytania tekstu po prawej stronie (1.4.4, AA)
  • Jednoznakowych skrótów klawiszowych nie można wyłączyć ani przemapować. (2.1.4, A)
  • Brak możliwości pominięcia pewnych bloków strony. Nie działają skróty klawiaturowe. (2.4.1, A)
  • Tytuł jest identyczny na podstronach i na stronie głównej. (2.4.2, A)
  • Nie wszystkie elementy aktywne są opisane albo nie zawsze opis jest jednoznaczny. (2.4.4, A)
  • Stronę w danym serwisie można zlokalizować tylko za pomocą jednego sposobu. (2.4.5, AA)
  • Brak nagłówków (2.4.6, AA)
  • Brak znacznika lang="pl" (3.1.1, A; 3.1.2, AA)
  • Brak identyfikatorów bądź unikalnych identyfikatorów. (4.1.1, A)

Przygotowanie deklaracji w sprawie dostępności

  • Deklarację sporządzono dnia:
  • Deklarację została ostatnio poddana przeglądowi i aktualizacji dnia:

Deklarację sporządzono na podstawie oceny podmiotu zewnętrznego przeprowadzonej przez Spółdzielnia Socjalna FADO.

Informacje zwrotne i dane kontaktowe

  • Za rozpatrywanie uwag i wniosków odpowiada: Maria Zielińska.
  • E-mail: mzielinska@muzeum-wilanow.pl
  • Telefon: 785905734

Każdy ma prawo:

  • zgłosić uwagi dotyczące dostępności cyfrowej strony lub jej elementu,
  • zgłosić żądanie zapewnienia dostępności cyfrowej strony lub jej elementu,
  • wnioskować o udostępnienie niedostępnej informacji w innej alternatywnej formie.

Żądanie musi zawierać:

  • dane kontaktowe osoby zgłaszającej,
  • wskazanie strony lub elementu strony, której dotyczy żądanie,
  • wskazanie dogodnej formy udostępnienia informacji, jeśli żądanie dotyczy udostępnienia w formie alternatywnej informacji niedostępnej.

Rozpatrzenie zgłoszenia powinno nastąpić niezwłocznie, najpóźniej w ciągu 7 dni. Jeśli w tym terminie zapewnienie dostępności albo zapewnienie dostępu w alternatywnej formie nie jest możliwe, powinno nastąpić najdalej w ciągu 2 miesięcy od daty zgłoszenia. Jeżeli zapewnienie dostępności cyfrowej nie będzie możliwe, podmiot publiczny może zaproponować alternatywny sposób dostępu do informacji. W przypadku, gdy podmiot publiczny odmówi realizacji żądania zapewnienia dostępności lub alternatywnego sposobu dostępu do informacji, wnoszący żądanie może tą samą drogą złożyć skargę w sprawie zapewnienia dostępności cyfrowej strony internetowej, aplikacji mobilnej lub elementu strony internetowej.

Skargi i odwołania

Po wyczerpaniu wskazanej procedury skargę można złożyć również do Rzecznika Praw Obywatelskich.

Dostępność architektoniczna

  • Parking i najbliższy przystanek znajdują się w odległości ok. 300 m od pałacu.
    Z pobliskich przystanków autobusowych oraz parkingu do pałacu prowadzi kilka dróg. Bezpośrednio do muzeum dochodzi się po nierównej nawierzchni, która częściowo składa się z kamieni polnych (tzw. kocie łby), częściowo jest to nawierzchnia HanseGrand. 
  • Ze strony muzeum można pobrać plan pałacu i ogrodów z zaznaczonymi trudnościami oraz udogodnieniami architektonicznymi. Na planie zaznaczone są najwygodniejsze trasy dojścia do pałacu z najbliższych przystanków autobusowych oraz z parkingu.
  • Najdogodniejszym przejściem są pasy z sygnalizacją świetlną znajdujące się przy barze McDonald. Przechodzimy na drugą stronę ulicy, dochodzimy do ogrodzenia, po czym kierujemy się w prawo i cały czas idziemy prosto chodnikiem. Po drodze po lewej stronie mijamy szereg budynków oraz kościół, za którym zaczyna się teren muzeum.
  • Opis dojścia z pętli autobusowej do kasy a następnie do pałacu dostępny jest również w formacie tekstowym oraz jako opis słowny w formacie mp3.
  • Kasa muzeum znajduje się w budynku przy ul. St. Kostki Potockiego. Do środka wchodzi się po schodach. Dla osób z trudnościami w poruszaniu się przed kasą umieszczony jest słupek ze specjalnym przyciskiem. Po naciśnięciu przycisku pracownik kasy zgłosi się do Państwa.
  • Wejście do pałacu dostępne dla osób z niepełnosprawnością ruchową znajduje się w prawym skrzydle pałacu (od Sieni Zielonej).
  • Dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich dostępne są parter pałacu oraz park. Muzeum dysponuje rampami rozkładanymi ułatwiającymi wjazd i wyjazd z pałacu oraz poruszanie się po parterze pałacowym. WAŻNE! Ze względu na historyczny charakter miejsca jeszcze nie wszystkie progi zostały usunięte, a długość ramp, jakie możemy zastosować w obecnych warunkach, pozwala na osiągnięcie kąta nachylenia przy wjeździe i wyjeździe wynoszącego 24%. Dlatego osoby poruszające się na wózkach inwalidzkich proszone są o przyjście do muzeum wraz z osobą towarzyszącą.
  • Uwaga! Ze względu na przejściowe trudności techniczne osoby poruszające się na wózkach elektrycznych czasowo nie mają możliwości wjazdu do pałacu. Niedogodności zostaną jak najszybciej usunięte.
  • Pierwsze piętro pałacu i Sala Uczt oraz poziom -1 nie są dostępne dla osób z niepełnosprawnością ruchową, w szczególności poruszających się na wózkach.
  • W każdym pomieszczeniu w pałacu znajduje się krzesło, z którego może skorzystać osoba potrzebująca odpoczynku.
  • W Galerii Północnej, Galerii Południowej oraz w Salonie Malinowym przygotowane zostały dodatkowe miejsca do siedzenia.
  • Toaleta dostosowana do potrzeb osób poruszających się na wózkach inwalidzkich znajduje się w Ogrodzie Różanym.
  • Do budynku i wszystkich jego pomieszczeń można wejść z psem asystującym i psem przewodnikiem.
stat