Portret rodzinny Jana III,  Henri Gascar, 2 poł. XVII w. ,  Kraków, Państwowe Zbiory Sztuki na Wawelu
« Powrót
Portret Teresy Kunegundy Sobieskiej, malarz nieznany, lata 80. XVII wieku, Zamek w Olesku
Około cztero- sześcioletnia królewna ukazana została w reprezentacyjnej, zapewne granatowej, sukni zdobionej koronkami, łączącej cechy ubioru dorosłego z modą dziecięcą (może być uszyta z jedwabnego rypsu). Ma ona formę kabata, stanowiącego połączenie przefiszbinowanego stanika, sznurowanego z tyłu z układaną w fałdy, doszytą po bokach spódnicą z trenem (zachodzący na spódnicę szpic pozostaje nie przyszyty). Zbliżona suknia z ok. 1660 roku zachowana jest w zbiorach Nordiska Museet w Sztokholmie (zob. link).
Mimo usztywnienia góra sukni jest dostosowana do dziecięcej anatomii i nie powinna być mocno wcięta w talii (zbliżoną formę ma dziecięcy staniczek z ok. 1720 roku ze zbiorów Germanisches Nationalmuseum w Norymberdze, zob. link). Z tyłu na wysokości ramion powinny być doszyte długie taśmy, jakie dodawano do sukienek dziecięcych, tzw. ryzy (zob. Nicolas de Largillière, Portret księcia Jakuba Stuarta i księżniczki Ludwiki Marii Teresy Stuart, 1695, link).
Niezbyt szerokie, krótkie rękawy najprawdopodobniej podszyte są cienkim jedwabiem o splocie płóciennym z wywiniętym szerokim mankietem (tego typu wywinięcie widzimy zarówno w sukience z Nordiska Museet, staniku dziecięcym z Norymbergii, jak i w sznurówce dla dorosłej kobiety ze zbiorów Victoria & Albert Museum w Londynie, zob. link ).
Mankiet został obszyty koronką igłową o plastycznym, mięsistym wzorze (np. link; link).
Wzdłuż rękawów, a także przy dolnym brzegu spódnicy w trzech rzędach (nad wąskim metalowym galonem) naszyte są prawdopodobnie pasy metalowej koronki klockowej. Falbanką z tej samej koronki obszyty został również dolny brzeg stanika, a jego przód zdobi trójkątny bawet z koronki igłowej, być może weneckiej, z której wykonany jest również fartuszek, jakie były typowym akcesorium stroju dziecięcego w XVII i XVIII wieku (zob. Jean-Gilbert Murat, Elżbieta Charlotta, księżniczka Palatynatu Reńskiego, księżna Orleanu z dziećmi, link; Justus Suttermans, Anna Maria Luiza Medycejska jako dziecko, 1670, link ; link). Wokół dekoltu podpięty jest delikatny jedwabny woal z centralnie umieszczoną rozetką z białej wstążki ozdobioną łezkowatą perłą.
Tył głowy osłania sztywny czepeczek prawdopodobnie z jedwabnej tkaniny przetykanej metalowymi nićmi bądź nimi haftowany albo zdobiony srebrną lub złotą koronką albo pasmanterią, jaki widzimy na obrazie Pietera de Hooch Kobieta i dziecko u wejścia do spiżarni z ok. 1656-1660 (link).
© Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie 2015. Wszelkie prawa zastrzeżone.