Portret rodzinny Jana III,  Henri Gascar, 2 poł. XVII w. ,  Kraków, Państwowe Zbiory Sztuki na Wawelu
« Powrót
Portret dziewczynki (z rodziny Götzen) z tulipanem, ok. 1630, malarz śląski, Muzeum Narodowe we Wrocławiu
Około trzyletnia dziewczynka przedstawiona została w długiej sukience z szerokimi rękawami i fałdzistą spódnicą, fartuszku zdobionym koronkami i czepeczku. W niemal identycznej sukni obszytej koronką sportretowano w tym samym czasie również jej młodszą siostrę/brata (na to, że jest to chłopiec może wskazywać pióro przy czepeczku, brak bransolet i korali, a także czerwona barwa ubioru).
Sukienka uszyta została najprawdopodobniej z jedwabnego grantowego aksamitu i wykończona srebrnymi galonami. Górna część stroju może mieć zbliżoną formę do stanika dziecięcego z 1613 roku ze zbiorów Nordiska Musset w Sztokholmie (zob. link), w którym sportretowana została roczna Sigrid Oxenstierna (zob. link). Nieusztywniany stanik z niewielkim wycięciem przy szyi, widoczny na portrecie dziewczynki z rodu Götzen, może być również krojony z ośmiu części (czterodzielny przód i tył z ukośnymi szwami), zawiązywany na plecach na trzy pary wstążek i zakończony z przodu niewielkim szpicem. Ma jednak szersze proste rękawy, bez rozcięcia, zdobione wzdłuż szwów i na ramionach galonami. Mają najprawdopodobniej wywinięcie przy brzegu, które stanowi podkład dla koronkowego mankietu. Szwy stanika są prawdopodobnie obszyte takimi samymi srebrnymi taśmami jak rękawy i brzeg spódnicy. Powinien mieć on podszewkę z jedwabnej tafty. Spódnica do ziemi układana jest po bokach i z tyłu w fałdy; zdobi ją obszycie z czterech rzędów srebrnego galonu przy brzegu i prawdopodobnie na środku przodu. Dziecko powinno mieć pod spodem drugą spódnicę, również obszytą pasmanterią lub koronką (zob. Jacob Gerritsz. Cuyp, Portret dziewczynki w czerwieni i bieli, The National Trust for Scotland, Hill of Tarvit Mansionhouse & Garden, link; Portret dziewczynki z papugą, ok. 1640, National Gallery w Londynie, link).
Biały lniany płócienny fartuszek o kwadratowym napierśniku (podpinanym przy dekolcie szpilkami) wykończony jest koronką klockową o gęstym wzorze kwiatowym. Podobną koronką wykończone są również mankiety, kołnierz otaczający ramiona i czepeczek. Dekolt zdobi kokardka z ozdobnej jedwabnej wstążki.
Wiązany pod szyją czepek o kulistej główce z tego samego aksamitu co sukienka uszyty jest z sześciu klinów i obszyty na szwach wąskim srebrnym galonem (zob. Portret infanta Jakuba II, krąg Antona Van Dycka, ok. 1636, Royal Collection, link). Fason ten był popularny jeszcze w następnym stuleciu (link).
© Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie 2015. Wszelkie prawa zastrzeżone.