Synowie króla Jana Sobieskiego: Aleksander, Konstanty i Jan, artysta nieokreślony, 1685, Muzeum Narodowe w Krakowie
Główna Konkurs Dziecko Ubiory dziecięce Moda XVII w. Moda XVIII w. Moda XIX w. Tkaniny Rekonstrukcje Inne
Moda XVIII w.
Moda rokokowa
Styl życia
Higiena i kosmetyka rokoka
Robe à la française
Bawety
Sznurówka
Rogówka
Wykwintne koronki
Angażanty
Koronki
Fichu
Akcesoria mody damskiej
Fryzury i nakrycia głowy
Biżuteria
Wachlarze
Rękawiczki
Torebki
Pantofelki i pończochy
Garderoba damska
Ubiór codzienny
Dezabil
Caraco
Robe à la polonaise
Robe à la anglaise
Szustokory
Habit à la française
Hafty i guziki
Fraki
Akcesoria mody męskiej
Fryzury i nakrycia głowy
Wykwintne koronki
Kamizelki
Culotte
Pończochy i pantofle
Garderoba męska
Robe de chambre
Moda sportowa w XVIII wieku
Pantofelki i pończochy
Monika Janisz
W średnich latach panowania Augusta III nastały trzewiki bławatne, atłasowe i grodetorowe rozmaitych kolorów, gładkie, bez haftu, nie już jak dawniejsze tasiemką albo wstążką zawiązywane, ale zapinane na sprzączkę srebrną, która w początkach swoich była mała, wąska, potem przerobiona na wielką, cały niemal wierzch nogi okrywającą, miejsce miała niedaleko od palców, po które miejsce trzewik był wykrojony. Był to sztuczny wynalazek, przez który stopa, choć duża jak niedźwiedzia łapa, wydawała się małą. […] Majętna płeć, która przedtem obyła się, mówiąc o jednej osobie, czterema parami trzewików skórzanych na rok, do obmycia i ochędożenia sposobnych, potem potrzebowała co miesiąc, a wymyślniejsza co tydzień inszych, bo lada plamka na trzewiku bławatnym zrobiona już go z garderoby pani rugowała.
J.Kitowicz
Pantofelki
W XVIII wieku nie różnicowano obuwia na prawy i lewy pantofel. Buty na lewą i prawą nogę robiono według tego samego prawidła. Obuwie codzienne wykonywano najczęściej z białej lub kolorowej skóry, bardziej eleganckie z jedwabiu. Z przodu pantofelki zaopatrzone były w patki, które zapinano na różnorodne, ozdobne klamerki – okrągłe lub kwadratowe, srebrne lub stalowe, niekiedy wysadzane kamieniami. Na podbiciu damskie trzewiczki były też niekiedy zdobione haftem. Na początku XVIII wieku obcasy były dość smukłe, później stawały się bardziej masywne. Wykonywano je z drewna, często obciąganego czerwoną skórką. Charakterystyczne wygięcie obcasów do środka pozwalało optycznie zmniejszyć stopę, a równocześnie wzmacniało konstrukcję buta i pozwalało noszącej go damie lepiej utrzymać równowagę. W rokokowym pantofelku na wysokim obcasie cały ciężar spoczywał na palcach, niemiłosiernie ściśniętych w wąskim czubku. Warto pamiętać, że metalowa listwa, usztywniająca podeszwę na podbiciu i pozwalająca na bardziej równomierne rozłożenie ciężaru ciała, jest wynalazkiem dopiero XX w.
Informacje dodatkowe tutaj.
Pończochy
Pończochy były w modzie zimową porą wełniane, rozmaicie farbowane, u bogatszych kastorowe, to jest z bobrowej szerści, latem pończocha czarna albo innego koloru włóczkowa, cienka, i jedwabna. Zarzuciły niedługo te wszelakie pończochy, a rzuciły się do jedwabnych lub nicianych, cienkich, samego białego koloru, ponieważ w takich wydaje się noga subtelniejsza; i choć w mróz dokucza zimno, ale za to nadgradza ukontentowanie, które znajduje dama w swojej sarniej nodze, choć to nieprawda, kiedy niejedna, lubo w jedwabnej pończosze, ma giczały grube jak stępory. Podwiązek zażywały dawniej ze wstążek, potem pasamońskiej roboty, złotem lub srebrem przerabianych, szerokich, na tasiemkę jedwabną lub wstążkę zawiązowanych; na ostatku zapinały podwiązki sprzączką brylantową albo perłową do garnituru sprzączki u trzewika; takie podwiązki były zdobyczą dworskich łotrzyków, którzy pod pozorem amorów, jakoby "na nezabudesz", głupie panny, męża pragnące, z tychże podwiązków i pierścionków obdzierali, z czego sprzedanego oporządzali sobie rządziki na konie, szable i ładownice.
J. Kitowicz
Najpopularniejsze były pończochy w jasnych kolorach, choć jak widać to na obrazach z epoki, noszono także pończochy czerwone. Pończochy podtrzymywano podwiązkami tuż nad kolanem. Początkowo ze wstążek, z czasem wstążki zastąpiono podwiązkami z galonów złotych lub srebrnych, zapinanych na sprzączkę zdobioną klejnotami, do kompletu z klamerką u trzewika. Nowinkę stanowiły podwiązki w formie obszytej atłasem bransoletki z wszytą cienką sprężynką, która działała jak gumka.
Kobiety nosiły pończochy wykonane z przędzy jedwabnej, wełnianej lub bawełnianej. Pończochy dziergano na drutach lub specjalnych ramie dziewiarskiej wprowadzonej w użycie jeszcze w XVI wieku.
© Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie 2018. Wszelkie prawa zastrzeżone.
stat