Stanisław Kostka Potocki, Jacques Louis David, 1781, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie
Główna Konkurs Sport i rekreacja Moda i obyczaje XVII w. Moda i obyczaje XVIII w. Moda i obyczaje XIX w. Sztuka krawiectwa
Sport i rekreacja
Ubiory do polowań i jazdy konnej w XVII w.
Ubiory sportowe w XVIII w.
Sprawdź się!
Ubiory sportowe w XIX w.
Automobiliści
W goglach i prochowcu
Płaszcz duster i gogle
Modni automobiliści
Artyści a strój automobilowy
Wyścigi i rajdy
Cykliści
Panowie w pończochach
O amazonkach
Golfiści
Zielona kamizelka
Czerwony frak
Dobry styl
Raj bez Ewy
"Ikona" mody golfowej
Knickerbockers dla kobiet
Kobiecości na polach golfowych
Jeźdźcy
Dandysi na koniach
Romantyczne lwice w cylinderkach
Smukła nóżka w bryczesach
Kąpielownicy
Dawni kąpielownicy i ich stroje
Kabiny i maszyny kąpielowe
Gorsety kąpielowe
Po I wojnie światowej
Krokieciści
Czerwony żakiecik
Krokiet
Kurtka Garibaldiego
Winslow Homer
II turniura
Ostatnie dobre lata
Łyżwiarze
Szkockie kratki i kożuszki
Dawni łyżwiarze
Ponętna nóżka
Gwiazdy łyżwiarstwa
Myśliwi
Od czerwonego rajtroka do marynarki norfoldzkiej
Czerwone kurtki
Bertie i jego marynarka
Szermierze
Tenisiści
Pokaz mody na korcie
Królewska gra
Wamsy, kamizelki, domowe czapki
Tenis ziemny
W gorsecie i tiurniurze na korcie
Wiktoriańskie damy
Wygodne stroje męskie
Biały sport
Walka o wygodę
Lata szalone, lata złote
Nowy styl, nowa sylwetka
Bogini kortu
Bitwa o szorty
Pończochy
Bertie i jego marynarka
Postacią, która całkowicie zrewolucjonizowała modę męską na przełomie XIX i XX wieku, był ówczesny książę Walii, który w wieku 60 lat, po śmierci swojej matki królowej Wiktorii (1819-1901) w 1901 roku został następnym monarchą brytyjskim znanym jako Edward VII (1841-1910).
„Bertie” - bo tak brzmiało popularne przezwisko księcia Walii - znany był ze swojego rozrywkowego stylu życia wypełnionego romansami, zabawami, wizytami w kabaretach, teatrach, wyścigami konnymi a przede wszystkim polowaniami. „Good old Teddy”, jak nazywali go jeszcze inni, długo przed tym, jak został faktycznym monarchą, wyrobił sobie markę najważniejszego arbitra męskiej mody oraz elegancji. Każde jego pojawienie się publiczne było szeroko opisywane przez ówczesną prasę a każdy jego strój szczegółowo komentowany i szybko kopiowany przez rzesze naśladowców. „Bertie” znany był ze swych oryginalnych gustów i upodobań w dziedzinie mody męskiej: wiadomo, że nie znosił źle zawiązanych krawatów oraz bogato zdobionych kamizelek noszonych przez Amerykanów; to on zainicjował noszenie krótkich płaszczy oraz wyciętych kamizelek w latach 90. XIX wieku oraz używanie kości francuskich owiec do wygładzania powierzchni swoich skórzanych butów, poza tym wprowadził modę na ubrania szyte z tweedu oraz kapelusze typu Homburg. Uważa się, że to on ukuł i promował ideę tzw. L`Elégance pratique (praktycznej elegancji), co było zapewne spowodowane jego charakterystyczną potężną i masywną figurą, która z biegiem czasu stawał się coraz większa i cięższa. Na skutek tego książę zaczął promować całkiem odmienny sposób noszenia się przez mężczyzn. To on jako pierwszy zaczął nosić swobodnie rozpięty frak, co wcześniej był nie dopuszczalne, czasami jedynie łączył poły fraka łańcuszkiem. Dzięki temu książę zyskał na komforcie ale również wprowadził modę na swobodne ukazywanie kamizelki, która przez długi czas pozostawała w ukryciu. To również dzięki niemu gest swobodnego odpinania dolnych guzików przy kamizelce po obiedzie czy kolacji zyskał ogólną akceptację. Jak pisze Chenoune, gest ten był już znany i praktykowany przez mężczyzn przez cały wiek XIX, jednak dzięki Edwardowi stał on się oficjalny i przyczynił się do swoistego renesansu kamizelek, co doprowadziło do włączenia ich w skład eleganckiego, męskiego uniformu przyszłości- czyli trzyczęściowego garnituru.
Jak już wspominałam jedną z ulubionych rozrywek Edwarda VII były polowania, a dokładnie tzw. shooting party czyli piesze polowanie na ptaki i zające. Ulubionym miejscem, w którym król oddawał się tej rozrywce była królewska letnia posiadłość Sandringham House w Norfolk. Mimo, iż weekendy na wsi były pozbawione takiej formalnej sztywności, jak spotkania i przyjęcia w mieście, to jednak i tu obowiązywał pewien ceremoniał oraz etykieta dotycząca zachowań oraz ubioru. W tym okresie było przyjęte, że zarówno mężczyźni jak i kobiety z wyższych warstw społecznych przebierali się cztery razy dziennie, dostosowując swój strój do pory dnia jak i okazji, na którą się przygotowywali. „Bertie” zadziwił wszystkich, gdy ogłosił, że wszyscy mężczyźni zapraszani na weekendy do Sandringham House, nie muszą się już przebierać cztery razy dziennie, wystarczy jeśli w ciągu dnia będą nosić „tweedowy uniform strzelecki” a wieczorem frak do kolacji.
W omawianym czasie mężczyźni jak i kobiety, biorąc udział w pieszym polowaniu lub po prostu mu się przypatrując, byli zobowiązani do noszenia określonych strojów szytych już tylko z myślą o polowaniach.
Większość mężczyzn ubierała się w tzw. shooting suit (garnitur strzelecki), który składał się z marynarki, kamizelki oraz spodni za kolana tzw. knickerbockers . Wszystkie te elementy były uszyte z tweedowych lub wełnianych materiałów w kratkę lub gładkich. Ówczesne marynarki noszone przez mężczyzn sięgały nieco przed kolano a ich przednie poły były lekko zaokrąglone. Wszystkie marynarki były jednorzędowe oraz posiadały przednie i boczne kieszenie. Kamizelki widoczne spod marynarek były krótkie, jedno lub dwurzędowe. Marynarkę oraz kamizelkę uzupełniały spodnie (w Anglii zwane knickerbockers) sięgające za kolano, zapinane z boku na guziczki. Do tego typu spodni część mężczyzn nosiła płytkie buty z krótszymi lub dłuższymi sztylpami lub długie, skórzane buty. Ich stroje uzupełniały białe koszule z ciemnymi krawatami lub bez oraz szeroki wybór różnego rodzaju nakryć głowy. Wśród nich były wełniane lub tweedowe czapki z daszkiem, filcowe kapelusze z dość wysoką główką i wąskim rondem oraz meloniki. Wśród kobiet w strojach najodpowiedniejsze na tą okazję stroje składały się z krótkich kurtek lub dłuższych płaszczy wzorowanych krojem na strojach męskich. Do tego panie nosiły krótsze spódnice sięgające kostek oraz płaskie, skromnie zdobione kapelusze.
Pomimo, iż książę Walii często był przedstawiany i fotografowany w garniturze strzeleckim, to jednak uważał, że jedna z jego części – owa marynarka z zaokrąglonymi połami jest dla niego dość niewygodna i uniemożliwia mu swobodny ruch ramion. W związku z tym zwrócił się do swojego krawca z prośbą o przygotowanie jakiegoś innego okrycia wierzchniego, w którym mógłby się on swobodnie poruszać. W ten sposób w latach 80. XIX wieku doszło do „narodzin” tzw. Norfolk jacket (marynarki norfoldzkiej).
Była ona szyta z mocnych wełnianych materiałów i miała charakterystyczny krój. Zwykle sięgała do pół uda, poły przednie były proste bez zaokrągleń. Na plecach po środku miała podłużną plisę a z przodu duże, kieszenie na piersi i po bokach oraz charakterystyczny pasek w talii. Do tego stroju książę nosił pasujące spodnie – knickerbockers sięgające za kolano szyte z tego samego materiału. W ten sposób powstał również tzw. Norfolk suit (garnitur norfoldzki): Wygodny, ciepły i trudny do zdarcia strój odpowiedni na wieś oraz do uprawiania różnych sportów. Z czasem marynarka norfoldzka jaki i sam garnitur, stały się nie tylko strojem o charakterze sportowo-rekreacyjnym ale zwykłym ubiorem noszonym przez mężczyzn i chłopców na co dzień w dwudziestoleciu międzywojennym.
Dwie ryciny pochodzące z katalogu domu towarowego Searsa z roku 1920 ukazują jak wyglądały modne stroje noszone przez mężczyzn w czasie pieszych polowań w dwudziestoleciu między wojennym.
Obok kompletów składających się z Norfolk jacket i długich spodni szytych z grubego, prążkowanego sztruksu pojawiły się dłuższe kurtki wykonywane z owczej skóry dwurzędowe z paskiem w talii oraz krótkie obcisłe kurtki również skórzane, przylegające blisko ciała z charakterystycznymi wełnianymi ściągaczami przy szyi i rękawach lub krótkie kurtki gdzie przód i tył był szyty ze sztruksu a rękawy ze skóry. Do tego typu strojów noszono spodnie szyte z grubego sztruksu w kolorze oliwkowym. Na nogi zakładano sznurowane, płytkie buty oraz gumowane sztylpy. Na głowy czapki z daszkiem lub kapelusze tyrolskie. Nowym element myśliwskiej garderoby, który pojawił się w latach 20-stych XX wieku była nim tzw. Automatic Shell Vest- czyli specjalna kamizelka z kieszeniami na froncie przeznaczonymi na naboje. Zwykle w takich specjalnych kieszeniach-przegródkach znajdowało się ok. czterdziestu nabojów, które były ułożone od razu w pozycji do załadowania. Kamizelki te były szyte z grubych płóciennych materiałów w kolorze khaki. Oprócz kamizelki na naboje w tym okresie w modę weszły również różnego rodzaju czapki myśliwskie. Niektóre były szyte z grubego płótna w kolorze khaki i miały specjalne nauszniki chroniące w czasie zimnej pogody, w razie ocieplenia można było je podwinąć i zawiązać na czubku czapki, w środku czapki te były podszyte ciepłą flanelą. Bardzo modne były również czapki z daszkiem szyte z czerwonego sztruksu i pikowane od spodu czerwoną flanelą. Oprócz tego w tym okresie pojawiły się również długie, sznurowane z przodu buty z wełnianym ściągaczem.
Jak wyglądały najmodniejsze stroje do polowań w przededniu wybuchu II Wojny Światowej ukazują liczne reklamy oraz zdjęcia zamieszczone w jednym z ostatnich przedwojennych wydań słynnego, angielskiego magazynu „Country Life”. Jeden z artykułów w całości poświęcony został ukazaniu wiejskich rozrywek ówczesnego króla Anglii Jerzego VI (1936-52), zamieszczono w nim wiele zdjęć.
Na jednym z nich, król ukazany został w stroju do polowania z bażantem i strzelbą w ręku. Strój ten składa się ze spodni typu plus- fours oraz prostej marynarki. Obydwa elementy zostały uszyte z wełnianego materiału. Do tego stroju król nosi białą koszulę z ciemnym krawatem, na głowie kapelusz a na nogach płócienne sztylpy oraz skórzane buty. Jak ukazuje inna reklama z tego samego numeru „Country Life”, w tym okresie wśród panów bardzo modne były komplety składające się ze spodni plus- fours i marynarek szytych z tego samego, grubego, wełnianego materiału w drobną kratkę.
Do tego panowie zakładali płaszcze słynnej firmy Burberry szyte z mocnego materiału zwanego gabardyną od spodu podbite materiałem w charakterystyczną czarno-biało- czerwoną kratę na żółto - beżowym tle lub płaszcze przeciwdeszczowe firmy Aquascutum.
W latach 30. XX wieku całkowitej zmianie uległa sylwetka oraz linia strojów noszonych przez kobiety. „Kobieca sylwetka ponownie nabrała krągłości, a krój ubiorów podkreślał kształt piersi, talii, bioder. […] Pod koniec lat 30. zastosowanie poszerzających ramiona poduszek uczyniło sylwetkę bardziej kanciastą.” W tę tendencję doskonale wpisują się damskie stroje do polowań reklamowane w „Country Life” w lipcu 1939 roku.
Na jednej z reklam ukazana została elegancka dama w tweedowym kostiumie składającym się z marynarki o poszerzonych ramionach i dopasowanej w talii oraz bardzo wąskiej, prostej spódnicy, lekko poszerzonej w kolanach. Jak podaje reklama, kostium ten dostępny był w różnych materiałach o wzorze w kratkę w kolorach: brązowym, zielonym, granatowym i czarnym. Autorzy reklamy jako komplet zalecają do tego stroju noszenia białej koszuli z krawatem i kapelusza o małym rondzie i charakterystycznej dla tego okresu szpiczastej główce. Bardzo ważnym elementem był również długi płaszcz podobnie jak u mężczyzn firmy Burberry lub Aquascutum.
Choć stroje do polowań noszone w XIX i w pierwszych dekadach XX wieku nie były tak kolorowe i bogate jak te z poprzednich epok to jednak miały swój unikalny charakter a przede wszystkim charakteryzowały się doskonałym krawiectwem i doskonałością tkanin, z których je szyto.
© Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie 2020. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Deklaracja dostępności Wilanów dla Młodych Talentów

Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie zobowiązuje się zapewnić dostępność swojej strony internetowej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych. Oświadczenie w sprawie dostępności ma zastosowanie do strony internetowej Wilanów dla Młodych Talentów.

  • Data publikacji strony internetowej:
  • Data ostatniej istotnej aktualizacji:

Status pod względem zgodności z ustawą

Strona internetowa jest niezgodna z ustawą o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych z powodu niezgodności lub wyłączeń wymienionych poniżej.

Treści niedostępne

  • Brak opisów alternatywnych do treści nietekstowych (np. zdjęć i ilustracji). Brakujące opisy są systematycznie uzupełniane. (1.1.1, A)
  • Treści na stronie nie mają jasnej struktury (nieprawidłowe użycie znaczników semantycznych) (1.3.1, A)
  • Strona jest oparta na tabeli i przez to nie jest zrozumiała dla osób z niepełnosprawnością wzroku (1.3.2, A)
  • Miejscami nie jest zapewniony wystarczający kontrast minimalny. (1.4.3, AA)
  • Przy powiększeniu do 200% tekst źle się wyświetla i w ogóle nie ma możliwości odczytania tekstu po prawej stronie (1.4.4, AA)
  • Jednoznakowych skrótów klawiszowych nie można wyłączyć ani przemapować. (2.1.4, A)
  • Brak możliwości pominięcia pewnych bloków strony. Nie działają skróty klawiaturowe. (2.4.1, A)
  • Tytuł jest identyczny na podstronach i na stronie głównej. (2.4.2, A)
  • Nie wszystkie elementy aktywne są opisane albo nie zawsze opis jest jednoznaczny. (2.4.4, A)
  • Stronę w danym serwisie można zlokalizować tylko za pomocą jednego sposobu. (2.4.5, AA)
  • Brak nagłówków (2.4.6, AA)
  • Brak znacznika lang="pl" (3.1.1, A; 3.1.2, AA)
  • Brak identyfikatorów bądź unikalnych identyfikatorów. (4.1.1, A)

Przygotowanie deklaracji w sprawie dostępności

  • Deklarację sporządzono dnia:
  • Deklarację została ostatnio poddana przeglądowi i aktualizacji dnia:

Deklarację sporządzono na podstawie oceny podmiotu zewnętrznego przeprowadzonej przez Spółdzielnia Socjalna FADO.

Informacje zwrotne i dane kontaktowe

  • Za rozpatrywanie uwag i wniosków odpowiada: Maria Zielińska.
  • E-mail: mzielinska@muzeum-wilanow.pl
  • Telefon: 785905734

Każdy ma prawo:

  • zgłosić uwagi dotyczące dostępności cyfrowej strony lub jej elementu,
  • zgłosić żądanie zapewnienia dostępności cyfrowej strony lub jej elementu,
  • wnioskować o udostępnienie niedostępnej informacji w innej alternatywnej formie.

Żądanie musi zawierać:

  • dane kontaktowe osoby zgłaszającej,
  • wskazanie strony lub elementu strony, której dotyczy żądanie,
  • wskazanie dogodnej formy udostępnienia informacji, jeśli żądanie dotyczy udostępnienia w formie alternatywnej informacji niedostępnej.

Rozpatrzenie zgłoszenia powinno nastąpić niezwłocznie, najpóźniej w ciągu 7 dni. Jeśli w tym terminie zapewnienie dostępności albo zapewnienie dostępu w alternatywnej formie nie jest możliwe, powinno nastąpić najdalej w ciągu 2 miesięcy od daty zgłoszenia. Jeżeli zapewnienie dostępności cyfrowej nie będzie możliwe, podmiot publiczny może zaproponować alternatywny sposób dostępu do informacji. W przypadku, gdy podmiot publiczny odmówi realizacji żądania zapewnienia dostępności lub alternatywnego sposobu dostępu do informacji, wnoszący żądanie może tą samą drogą złożyć skargę w sprawie zapewnienia dostępności cyfrowej strony internetowej, aplikacji mobilnej lub elementu strony internetowej.

Skargi i odwołania

Po wyczerpaniu wskazanej procedury skargę można złożyć również do Rzecznika Praw Obywatelskich.

Dostępność architektoniczna

  • Parking i najbliższy przystanek znajdują się w odległości ok. 300 m od pałacu.
    Z pobliskich przystanków autobusowych oraz parkingu do pałacu prowadzi kilka dróg. Bezpośrednio do muzeum dochodzi się po nierównej nawierzchni, która częściowo składa się z kamieni polnych (tzw. kocie łby), częściowo jest to nawierzchnia HanseGrand. 
  • Ze strony muzeum można pobrać plan pałacu i ogrodów z zaznaczonymi trudnościami oraz udogodnieniami architektonicznymi. Na planie zaznaczone są najwygodniejsze trasy dojścia do pałacu z najbliższych przystanków autobusowych oraz z parkingu.
  • Najdogodniejszym przejściem są pasy z sygnalizacją świetlną znajdujące się przy barze McDonald. Przechodzimy na drugą stronę ulicy, dochodzimy do ogrodzenia, po czym kierujemy się w prawo i cały czas idziemy prosto chodnikiem. Po drodze po lewej stronie mijamy szereg budynków oraz kościół, za którym zaczyna się teren muzeum.
  • Opis dojścia z pętli autobusowej do kasy a następnie do pałacu dostępny jest również w formacie tekstowym oraz jako opis słowny w formacie mp3.
  • Kasa muzeum znajduje się w budynku przy ul. St. Kostki Potockiego. Do środka wchodzi się po schodach. Dla osób z trudnościami w poruszaniu się przed kasą umieszczony jest słupek ze specjalnym przyciskiem. Po naciśnięciu przycisku pracownik kasy zgłosi się do Państwa.
  • Wejście do pałacu dostępne dla osób z niepełnosprawnością ruchową znajduje się w prawym skrzydle pałacu (od Sieni Zielonej).
  • Dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich dostępne są parter pałacu oraz park. Muzeum dysponuje rampami rozkładanymi ułatwiającymi wjazd i wyjazd z pałacu oraz poruszanie się po parterze pałacowym. WAŻNE! Ze względu na historyczny charakter miejsca jeszcze nie wszystkie progi zostały usunięte, a długość ramp, jakie możemy zastosować w obecnych warunkach, pozwala na osiągnięcie kąta nachylenia przy wjeździe i wyjeździe wynoszącego 24%. Dlatego osoby poruszające się na wózkach inwalidzkich proszone są o przyjście do muzeum wraz z osobą towarzyszącą.
  • Uwaga! Ze względu na przejściowe trudności techniczne osoby poruszające się na wózkach elektrycznych czasowo nie mają możliwości wjazdu do pałacu. Niedogodności zostaną jak najszybciej usunięte.
  • Pierwsze piętro pałacu i Sala Uczt oraz poziom -1 nie są dostępne dla osób z niepełnosprawnością ruchową, w szczególności poruszających się na wózkach.
  • W każdym pomieszczeniu w pałacu znajduje się krzesło, z którego może skorzystać osoba potrzebująca odpoczynku.
  • W Galerii Północnej, Galerii Południowej oraz w Salonie Malinowym przygotowane zostały dodatkowe miejsca do siedzenia.
  • Toaleta dostosowana do potrzeb osób poruszających się na wózkach inwalidzkich znajduje się w Ogrodzie Różanym.
  • Do budynku i wszystkich jego pomieszczeń można wejść z psem asystującym i psem przewodnikiem.
stat