Stanisław Kostka Potocki, Jacques Louis David, 1781, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie
Główna Konkurs Sport i rekreacja Moda i obyczaje XVII w. Moda i obyczaje XVIII w. Moda i obyczaje XIX w. Sztuka krawiectwa
Sport i rekreacja
Ubiory do polowań i jazdy konnej w XVII w.
Ubiory sportowe w XVIII w.
Sprawdź się!
Ubiory sportowe w XIX w.
Automobiliści
W goglach i prochowcu
Płaszcz duster i gogle
Modni automobiliści
Artyści a strój automobilowy
Wyścigi i rajdy
Cykliści
Panowie w pończochach
O amazonkach
Golfiści
Zielona kamizelka
Czerwony frak
Dobry styl
Raj bez Ewy
"Ikona" mody golfowej
Knickerbockers dla kobiet
Kobiecości na polach golfowych
Jeźdźcy
Dandysi na koniach
Romantyczne lwice w cylinderkach
Smukła nóżka w bryczesach
Kąpielownicy
Dawni kąpielownicy i ich stroje
Kabiny i maszyny kąpielowe
Gorsety kąpielowe
Po I wojnie światowej
Krokieciści
Czerwony żakiecik
Krokiet
Kurtka Garibaldiego
Winslow Homer
II turniura
Ostatnie dobre lata
Łyżwiarze
Szkockie kratki i kożuszki
Dawni łyżwiarze
Ponętna nóżka
Gwiazdy łyżwiarstwa
Myśliwi
Od czerwonego rajtroka do marynarki norfoldzkiej
Czerwone kurtki
Bertie i jego marynarka
Szermierze
Tenisiści
Pokaz mody na korcie
Królewska gra
Wamsy, kamizelki, domowe czapki
Tenis ziemny
W gorsecie i tiurniurze na korcie
Wiktoriańskie damy
Wygodne stroje męskie
Biały sport
Walka o wygodę
Lata szalone, lata złote
Nowy styl, nowa sylwetka
Bogini kortu
Bitwa o szorty
Pończochy
Romantyczne lwice w cylinderkach.
W wieku XVII, kiedy pojawił się specjalny damski strój do jazdy konnej, inspirowany był on modą męską, trend ten jeszcze bardziej nasilił się w wieku XVIII, w następnym okresie sytuacja ta uległa pewnej zmianie. „Strój amazonki, choć w XIX wieku powrócił do stylistyki kobiecej, był nadal szyty z tkanin wełnianych, przez męskiego krawca, i zachował mentalny związek z ubiorem męskim. W odniesieniu doń obowiązywały podobne zasady powściągliwości i dyskrecji, a także- zwłaszcza w ostatniej ćwierci stulecia- nacisk na doskonałość kroju i dopasowanie do indywidualnej figury. Podążając za ewolucją damskiej mody, w pierwszej ćwierci XIX wieku strój amazonki często miał formę sukni-redingoty z podwyższonym, empirowym stanem. Aby spódnica pięknie się układała, gdy amazonka siedziała w siodle, zaczęto ją kroić z prawym bokiem znacznie wydłużonym i zaopatrzonym w troczki do podwiązywania, co umożliwiało skrócenie spódnicy po zejściu z konia i ułatwiało chodzenie.” Jak dokładnie wyglądała owa suknia- redingota ukazuje rycina z magazynu „Journal des Dames et des Modes” z 1802 roku.
Jej górna część była dopasowana z długim rękawem ale z podwyższoną talią oraz z kołnierzykiem i wyłogami, do tego dochodziła długa spódnica. Tego typu stroje były noszone do lat 20 XIX wieku.
W następnej dekadzie zaszły bardzo wyraźne zmiany w modzie damskiej. W tym okresie talia powróciła na swoje miejsce za to rękawy zaczęto wszywać bardzo nisko i nabrały one bufiastego kształtu. Strój amazonki podąża za tymi zmianami. Widać to na rycinie z żurnalu modowego „Motyl” z 1830 roku.
Kurtka ukazanej tu damy w brązowo-czerwonym kolorze jest dość dopasowana i ma bardzo szeroki wykładany, czarny kołnierz, rękawy wszyte są bardzo nisko i w części przedramienia są bardzo szerokie a od łokcia zwężają się, stanik zakończony jest w szpic i zachodzi na długą, rozkloszowaną spódnicę w tym samym kolorze. W tym okresie miała być ona: „[…] fałdzista i krojona z długim trenem, który bił konia po nogach: elegancja wymagała, aby spódnica kończyła się w połowie odległości miedzy końskim brzuchem a ziemią.” Żurnalowa amazonka nosi do tego stroju czarny cylinderek z powiewającym zielonym woalem oraz jasne skórzane rękawiczki. Pod suknia, która się podwinęła widać spodnie w typie bardzo modnych ówcześnie męskich pantalonów ze strzemiączkiem na pięcie. Ponieważ panie jeżdżące wtedy konno robiły to bokiem w siodle damskim, spódnica w czasie jazdy mogła się niebezpiecznie podwinąć i mogło by dość do skandalu. Tego typu pantalony chroniły ją przed tym a oprócz tego zapewniały jej ciepło oraz komfort jazdy.
Jak piszą Możdżyńska- Nawotka i Polańska: „W drugiej połowie lat trzydziestych rozpoczęła się ewolucja w kierunku mody bardziej „uspokojonej” i sylwetki, która w zasadniczym kształcie miała utrzymać się do schyłku lat sześćdziesiątych XIX wieku. Charakterystyczna dla tego okresu była suknia ze stanikiem dopasowanym i wydłużonym w szpic, wąską talią i dzwonowatą spódnicą, układaną w fałdy. Pod koniec lat trzydziestych talia znalazła się w naturalnym miejscu, a linia ramion stawała się co raz węższa. Opadały bufiaste rękawy.”
„Na początku lat czterdziestych w modę weszły rękawy wąskie, dla podkreślenia spadzistej linii ramion nisko wszyte, u dołu wykończone białymi koronkowymi mankietami. Nowa technika kroju i szycia pozwalała na podkreślenie artykulacji sylwetki, teraz składającej się z wyraźnie wyodrębnionych części. Strój amazonki podążał za tymi zmianami, akcentując zwłaszcza spadziste ramiona i wąską talię, którą modelował gorset. Spódnicę podtrzymywały liczne halki. Wprawdzie – mimo mody na bardzo szerokie dołem spódnice- nikt nie posunął się do absurdu wprowadzenia do ubioru amazonki stelaża krynolinowego, opatentowanego w 1856 roku, ale inspiracje modą okresu rokoka znalazły wyraz w takich szczegółach jak szerokie mankiety, pasmanteryjne wykończenia, kapelusze o niskiej główce zdobione wielkimi piórami. W stroju amazonki pojawiły się także pewne udogodnienia, np. spodnie przypinane do gorsetu, spódnica przypinana do żakietu, ściągana w talii sznureczkiem. Górę spodni czasem szyto z odpornego na przetarcie zamszu, dół nogawki od kolana z takiego samego materiału jak spódnica.” Tego typu stroje do jazdy konnej lansowały oczywiście ówczesne żurnale mody.
W jednym z nich z roku 1847 możemy odnaleźć propozycje takiej amazonki w kolorze ciemnozielonym, która dodatkowo ozdobiona jest sukiennym szamerunkiem na wzór kurtek mundurowych.
Trzeba podkreślić, że II połowa XIX wieku to czas słynnych amazonek jedną z nich była królowa Anglii Wiktoria (1819-1901). Jak napisał Bertrand Meyer: „Wiktoria również lubiła konie. Jej pasja narodziła się w 1831 roku podczas pierwszych lekcji jazdy konnej. Nie bez znaczenia był piękny, niebieski strój do jazdy konnej. Wielką radość sprawił jej wygrany w Ascot zakład z królem, którego stawką była „kasztanka łagodna jak jagnię i niezwykle piękna. Nazywała się Taglioni (nazwisko sławnej wówczas tancerki), dosiadłam jej kilka razy, poruszała się doskonale”. Uwielbiała jeździć konno. Bardzo dobrze czuła się w stroju amazonki na Camusie, białym koniu, na którym namalował ją Landseer. Galop dodawał królowej energii, pozwalał pozbyć się napięcia i był dobrą okazją do pokazania się publicznie. W Londynie Wiktoria jeździła po podmiejskich łąkach w towarzystwie lorda Melbourne lub innego ministra czy też kogoś z rodziny. Miała też zwyczaj, według słów lady Cooper z listu do księżnej Lieven, „przemierzać miasto od Regent Street i Portland Place aż do Hampstead, gdzie mogła galopować do utraty tchu”. Czasem, pisze lady Cooper w innym liście, Wiktoria „spędza w siodle trzy godziny i jedzie aż do Richmond Park”.
Jednak najsłynniejszą amazonką tych czasów była bez wątpienia cesarzowa Elżbieta (1837-1898) żona cesarza Austro - Węgier Franciszka Józefa. Jej pasją obok jazdy konnej były również polowania szczególnie te typu par force. Jeden z piękniejszych młodzieńczych portretów Elżbiety ukazuje ją na koniu w eleganckim stroju do jazdy konnej na tle zamku Possenhofen , dzieło to znane jest z ryciny A. Fleischmanna wykonanej na podstawie obrazu Carla von Piloty i Franza Adama. Krój jej amazonki jest typowy dla lat 50. XIX wieku, żakiet jest obcisły, podkreśla talię, ma wąskie rozszerzające się od łokci rękawy zakończone białymi mankietami, spódnica jest bardzo długa i fałdzista, na żakiet wyjęto biały kołnierzyk bluzki, na szyi zawiązana chusteczka. Na głowie kapelusik czarny z fantazyjnie wygiętym rondem ozdobiony czarnym, fryzowanym piórem, na rękach jasne rękawiczki. Jeszcze inny ciekawy przykład stroju do jazdy konnej widać na litografii wykonanej na podstawie rysunku Aloisa Bacha, który ukazywał Franciszka Józefa i Elżbietą na przejażdżce konnej w Bad Ischl. Do długiej spódnicy Sisi nałożyła dopasowany żakiet o rozszerzających się rękawach, rozcięty po bokach, który na piersi i z boku był szamerowany na wzór strojów węgierskich. Do tego dochodzi kapelusz z wygiętym rondem i biała koszula. To również Elżbieta w późniejszym okresie lansowała nowy typ amazonki, w której nacisk kładziono na doskonale skrojony żakiet, który podkreślał by jej drobniutką figurę i smukła talię, z której była bardzo dumna.
„W latach siedemdziesiątych kobiety do jazdy konnej wkładały długą suknię z obcisłym stanikiem i długim trenem, głowę zaś zdobił cylinder owinięty powiewnym woalem. Suknia amazonki z tego okresu była na ogół ciemnozielona lub granatowa. Dół sukni miał 3,3,-3,5 m szerokości i był poszyty szeroką listwą, w którą w równych odstępach wszywano ołowiane blaszki lub wsypywano śrut, po to, by w czasie jazdy konnej suknia nie mogła się unosić, lecz ciężarem spływała w dół.” Amazonka tego typu składająca się z żakietu i spódnicy noszona była do końca wieku XIX. Choć ogólny krój poszczególnych jej elementów był zawsze bardziej uproszczony a całość zwykle pozbawiona ozdób, to w ogólnej linii podążała ona jednak za ówczesną modą a sylwetka noszącej ją kobiety była kształtowana przez gorset.
Rycina z „Bluszcza” z 1884 roku ukazuje amazonkę składającą się z dopasowanego żakietu o małym wykładanym kołnierzyku, jednorzędowego z króciutką baskinką oraz długiej spódnicy. Pod spodem panie mogły nosić specjalne spodenki ze strzemiączkami niewidoczne spod spódnicy. Do tego dochodziły długie buty na niewielkim obcasiku, skórzane, długie rękawiczki, cylinderek z woalem oraz różnego rodzaju szpilki i broszki w formie końskiej podkowy, głowy konia, baciku itp. Pod spodem znajdował się specjalny gorset, który panie cały czas zakładały w czasie jazdy konnej.
© Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie 2020. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Deklaracja dostępności Wilanów dla Młodych Talentów

Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie zobowiązuje się zapewnić dostępność swojej strony internetowej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych. Oświadczenie w sprawie dostępności ma zastosowanie do strony internetowej Wilanów dla Młodych Talentów.

  • Data publikacji strony internetowej:
  • Data ostatniej istotnej aktualizacji:

Status pod względem zgodności z ustawą

Strona internetowa jest niezgodna z ustawą o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych z powodu niezgodności lub wyłączeń wymienionych poniżej.

Treści niedostępne

  • Brak opisów alternatywnych do treści nietekstowych (np. zdjęć i ilustracji). Brakujące opisy są systematycznie uzupełniane. (1.1.1, A)
  • Treści na stronie nie mają jasnej struktury (nieprawidłowe użycie znaczników semantycznych) (1.3.1, A)
  • Strona jest oparta na tabeli i przez to nie jest zrozumiała dla osób z niepełnosprawnością wzroku (1.3.2, A)
  • Miejscami nie jest zapewniony wystarczający kontrast minimalny. (1.4.3, AA)
  • Przy powiększeniu do 200% tekst źle się wyświetla i w ogóle nie ma możliwości odczytania tekstu po prawej stronie (1.4.4, AA)
  • Jednoznakowych skrótów klawiszowych nie można wyłączyć ani przemapować. (2.1.4, A)
  • Brak możliwości pominięcia pewnych bloków strony. Nie działają skróty klawiaturowe. (2.4.1, A)
  • Tytuł jest identyczny na podstronach i na stronie głównej. (2.4.2, A)
  • Nie wszystkie elementy aktywne są opisane albo nie zawsze opis jest jednoznaczny. (2.4.4, A)
  • Stronę w danym serwisie można zlokalizować tylko za pomocą jednego sposobu. (2.4.5, AA)
  • Brak nagłówków (2.4.6, AA)
  • Brak znacznika lang="pl" (3.1.1, A; 3.1.2, AA)
  • Brak identyfikatorów bądź unikalnych identyfikatorów. (4.1.1, A)

Przygotowanie deklaracji w sprawie dostępności

  • Deklarację sporządzono dnia:
  • Deklarację została ostatnio poddana przeglądowi i aktualizacji dnia:

Deklarację sporządzono na podstawie oceny podmiotu zewnętrznego przeprowadzonej przez Spółdzielnia Socjalna FADO.

Informacje zwrotne i dane kontaktowe

  • Za rozpatrywanie uwag i wniosków odpowiada: Maria Zielińska.
  • E-mail: mzielinska@muzeum-wilanow.pl
  • Telefon: 785905734

Każdy ma prawo:

  • zgłosić uwagi dotyczące dostępności cyfrowej strony lub jej elementu,
  • zgłosić żądanie zapewnienia dostępności cyfrowej strony lub jej elementu,
  • wnioskować o udostępnienie niedostępnej informacji w innej alternatywnej formie.

Żądanie musi zawierać:

  • dane kontaktowe osoby zgłaszającej,
  • wskazanie strony lub elementu strony, której dotyczy żądanie,
  • wskazanie dogodnej formy udostępnienia informacji, jeśli żądanie dotyczy udostępnienia w formie alternatywnej informacji niedostępnej.

Rozpatrzenie zgłoszenia powinno nastąpić niezwłocznie, najpóźniej w ciągu 7 dni. Jeśli w tym terminie zapewnienie dostępności albo zapewnienie dostępu w alternatywnej formie nie jest możliwe, powinno nastąpić najdalej w ciągu 2 miesięcy od daty zgłoszenia. Jeżeli zapewnienie dostępności cyfrowej nie będzie możliwe, podmiot publiczny może zaproponować alternatywny sposób dostępu do informacji. W przypadku, gdy podmiot publiczny odmówi realizacji żądania zapewnienia dostępności lub alternatywnego sposobu dostępu do informacji, wnoszący żądanie może tą samą drogą złożyć skargę w sprawie zapewnienia dostępności cyfrowej strony internetowej, aplikacji mobilnej lub elementu strony internetowej.

Skargi i odwołania

Po wyczerpaniu wskazanej procedury skargę można złożyć również do Rzecznika Praw Obywatelskich.

Dostępność architektoniczna

  • Parking i najbliższy przystanek znajdują się w odległości ok. 300 m od pałacu.
    Z pobliskich przystanków autobusowych oraz parkingu do pałacu prowadzi kilka dróg. Bezpośrednio do muzeum dochodzi się po nierównej nawierzchni, która częściowo składa się z kamieni polnych (tzw. kocie łby), częściowo jest to nawierzchnia HanseGrand. 
  • Ze strony muzeum można pobrać plan pałacu i ogrodów z zaznaczonymi trudnościami oraz udogodnieniami architektonicznymi. Na planie zaznaczone są najwygodniejsze trasy dojścia do pałacu z najbliższych przystanków autobusowych oraz z parkingu.
  • Najdogodniejszym przejściem są pasy z sygnalizacją świetlną znajdujące się przy barze McDonald. Przechodzimy na drugą stronę ulicy, dochodzimy do ogrodzenia, po czym kierujemy się w prawo i cały czas idziemy prosto chodnikiem. Po drodze po lewej stronie mijamy szereg budynków oraz kościół, za którym zaczyna się teren muzeum.
  • Opis dojścia z pętli autobusowej do kasy a następnie do pałacu dostępny jest również w formacie tekstowym oraz jako opis słowny w formacie mp3.
  • Kasa muzeum znajduje się w budynku przy ul. St. Kostki Potockiego. Do środka wchodzi się po schodach. Dla osób z trudnościami w poruszaniu się przed kasą umieszczony jest słupek ze specjalnym przyciskiem. Po naciśnięciu przycisku pracownik kasy zgłosi się do Państwa.
  • Wejście do pałacu dostępne dla osób z niepełnosprawnością ruchową znajduje się w prawym skrzydle pałacu (od Sieni Zielonej).
  • Dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich dostępne są parter pałacu oraz park. Muzeum dysponuje rampami rozkładanymi ułatwiającymi wjazd i wyjazd z pałacu oraz poruszanie się po parterze pałacowym. WAŻNE! Ze względu na historyczny charakter miejsca jeszcze nie wszystkie progi zostały usunięte, a długość ramp, jakie możemy zastosować w obecnych warunkach, pozwala na osiągnięcie kąta nachylenia przy wjeździe i wyjeździe wynoszącego 24%. Dlatego osoby poruszające się na wózkach inwalidzkich proszone są o przyjście do muzeum wraz z osobą towarzyszącą.
  • Uwaga! Ze względu na przejściowe trudności techniczne osoby poruszające się na wózkach elektrycznych czasowo nie mają możliwości wjazdu do pałacu. Niedogodności zostaną jak najszybciej usunięte.
  • Pierwsze piętro pałacu i Sala Uczt oraz poziom -1 nie są dostępne dla osób z niepełnosprawnością ruchową, w szczególności poruszających się na wózkach.
  • W każdym pomieszczeniu w pałacu znajduje się krzesło, z którego może skorzystać osoba potrzebująca odpoczynku.
  • W Galerii Północnej, Galerii Południowej oraz w Salonie Malinowym przygotowane zostały dodatkowe miejsca do siedzenia.
  • Toaleta dostosowana do potrzeb osób poruszających się na wózkach inwalidzkich znajduje się w Ogrodzie Różanym.
  • Do budynku i wszystkich jego pomieszczeń można wejść z psem asystującym i psem przewodnikiem.
stat