Stanisław Kostka Potocki, Jacques Louis David, 1781, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie
Główna Konkurs Sport i rekreacja Moda i obyczaje XVII w. Moda i obyczaje XVIII w. Moda i obyczaje XIX w. Sztuka krawiectwa
Sport i rekreacja
Ubiory do polowań i jazdy konnej w XVII w.
Ubiory sportowe w XVIII w.
Sprawdź się!
Ubiory sportowe w XIX w.
Automobiliści
W goglach i prochowcu
Płaszcz duster i gogle
Modni automobiliści
Artyści a strój automobilowy
Wyścigi i rajdy
Cykliści
Panowie w pończochach
O amazonkach
Golfiści
Zielona kamizelka
Czerwony frak
Dobry styl
Raj bez Ewy
"Ikona" mody golfowej
Knickerbockers dla kobiet
Kobiecości na polach golfowych
Jeźdźcy
Dandysi na koniach
Romantyczne lwice w cylinderkach
Smukła nóżka w bryczesach
Kąpielownicy
Dawni kąpielownicy i ich stroje
Kabiny i maszyny kąpielowe
Gorsety kąpielowe
Po I wojnie światowej
Krokieciści
Czerwony żakiecik
Krokiet
Kurtka Garibaldiego
Winslow Homer
II turniura
Ostatnie dobre lata
Łyżwiarze
Szkockie kratki i kożuszki
Dawni łyżwiarze
Ponętna nóżka
Gwiazdy łyżwiarstwa
Myśliwi
Od czerwonego rajtroka do marynarki norfoldzkiej
Czerwone kurtki
Bertie i jego marynarka
Szermierze
Tenisiści
Pokaz mody na korcie
Królewska gra
Wamsy, kamizelki, domowe czapki
Tenis ziemny
W gorsecie i tiurniurze na korcie
Wiktoriańskie damy
Wygodne stroje męskie
Biały sport
Walka o wygodę
Lata szalone, lata złote
Nowy styl, nowa sylwetka
Bogini kortu
Bitwa o szorty
Pończochy
Gwiazdy łyżwiarstwa dyktują modę na lód
Trzeba jednak zauważyć, że w tym okresie owe wełniane spódnice zakładane na łyżwy nie były już tak długie jak wcześniej. Stało się to za sprawą pani Syers. Florence Madeleine Syers (née Cave) znana bardziej jako Madge Syers (1881-1917) była wybitną brytyjską łyżwiarką figurową. W 1902 roku wzięła udział w mistrzostwach świata w jeździe na lodzie i była jedyną kobietą wśród mężczyzn. W tym okresie uważano, że kobiety nie mają prawa brać udziału w tych zawodach i złoty medal został przyznany mężczyźnie Ulrichowi Salchow. Jednak wiele osób włączając w to samego Salchowa uważało, że złoto należało się Madge, po ogłoszeniu wyników oddał on swój złoty medal brytyjskiej łyżwiarce. Po tym incydencie Międzynarodowy Związek Łyżwiarski ustanowił przepis, że kobiety nie mogą brać udziału w mistrzostwach świata w tej dyscyplinie, ponieważ na lód zakładają długie spódnice i sędziowie nie mogą zobaczyć ich nóg ani ocenić ich kroków. W związku z tym Syers wprowadziła modę na spódnicę sięgające do pół łydki, co widać na jej zdjęciach. Modę tę szybko podchwyciły i inne kobiety. W 1906 roku kobiety w końcu oficjalnie dopuszczono do udziału w mistrzostwach świata a w 1908 roku Syers zdobyła pierwszy złoty olimpijski medal w jeździe figurowej na lodzie. Była pierwszą kobietą, która tego dokonała. Po tym wyczynie wycofała się z czynnego uprawiania sportu ze względu na swoje słabe zdrowie, zmarła w wieku 35 lat zachorowawszy na grypę.
Jak ukazują zachowane materiały ikonograficzne w ostatnich latach przed wybuchem I wojny światowej stroje łyżwiarskie dla pań i panów stały się o wiele wygodniejsze i bardziej nadawały się do uprawiania tych sportów. Wśród pań bardzo popularne były proste spódnice nad kostkę a czasem nawet krótsze noszone ze swetrami lub żakietami o charakterystycznej linii: jednorzędowe, z wyłogami z paskiem w tali i baskiną do bioder.
Do tego panie nosiły męskie jasne koszule z krawatem, wełniane rękawiczki i wełniane lub aksamitne, duże berety lub skromne, niezbyt duże kapelusze np. z piórem bażanta. Wśród panów łyżwiarzy popularne były ciepłe, jednorzędową kurtki lub marynarki oraz spodnie knickerbockers do kolan.
Niektórzy nosili też jednokolorowe wełniane kardigany lub kamizelki a pod tym białe koszule z krawatem. Na nogach grube podkolanówki z ozdobnym szlakiem na wywinięciu. Głowy najczęściej gołe, czasem zakładano kaszkiet lub kapelusz typu fedora.
Trzeba zaznaczyć, że ostatnich latach przed I wojną światową jak i w dwudziestoleciu międzywojennym wielu łyżwiarzy posługiwało się już butami łyżwiarskimi natomiast łyżwy przyczepiane do obuwia za pomocą rzemieni czy też wkręcane w obcas buta stopniowo odchodziły do lamusa. Te pierwsze buty łyżwiarskie były jeszcze dość toporne i ciężkie, jednak jeździło się w nich lepiej i bezpieczniej niż w dawnych łyżwach.
Po I wojnie światowej jeśli chodzi o damskie stroje na łyżwy, do lamusa odeszły kostiumy, długie spódnice i kapelusze i zaczęła królować całkiem inna moda. „W latach dwudziestych nowe i trudne elementy wprowadzone do jazdy figurowej pań spowodowały znaczne skrócenie sukienek. Zalecano ubiór ciepły, lekki, nie utrudniający ruchów, a zarazem estetyczny. Podkreślano przy tym, że z ubioru sportowego powinny być wyłączone skórzane lub gumowe kurtki i płaszcze. W celu zwiększenia swobody ruchów proponowano: sukienki pół kloszowe typu princesce sięgające kolan, swetry o różnych fasonach i kolorach; krótkie, marszczone, kloszowe lub plisowane spódniczki, a pod nimi ciepłe, ciemne reformy. Pod koniec lat dwudziestych modne były sukienki z obniżoną talią albo kostiumy z krótkim żakietami. Sukienki na ślizgawkę szyto z miękkich wełen lub aksamitu w modnych kolorach. Przybierano je eleganckimi dodatkami, na przykład wąskimi pasmami puszystego futra, którym obszyte były rękawy i dół sukienki. Strój uzupełniano odpowiednim trykotowym szalikiem, krawatem i niedużą czapeczką lub kapeluszem, poza tym wełnianymi lub zamszowymi rękawiczkami. Na nogi zakładano wełniane lub fildekosowe pończochy oraz buty do jazdy figurowej.”
Maria Rotkiewicz pisząc o strojach noszonych na łyżwy w dwudziestoleciu międzywojennym przez kobiety, zwraca uwagę na wpływ łyżwiarstwa figurowego na formę ubiorów łyżwiarskich. Trzeba podkreślić, że w tym okresie w łyżwiarstwie podobnie jak w tenisie, moda sportowa była dyktowana i lansowana przez wielkie gwiazdy sportu.
W łyżwiarstwie figurowym największą z nich była Norweżka Sonja Henie (1912-1969). Henie była zawodniczką niezwykłą: trzy razy zdobyła złoty medal olimpijski (1928,1932,1936), dziesięć razy była mistrzynią świata (w latach 1927-1936) oraz sześć razy mistrzynią Europy (1931-36). Sonja pochodziła z zamożnej rodziny a jej ojciec był mistrzem świata w kolarstwie. Od najmłodszych lat zachęcał swoją córkę oraz pozostałe dzieci do uprawiania różnych sportów. Sonja była dobra w narciarstwie, pływaniu, tenisie i jeździe konnej. Jednak ostatecznie zdecydowała się na jazdę figurową na lodzie. Jej ojciec zatrudniał dla niej najlepszych nauczycieli, wśród nich była m.in. słynna primabalerina Tamara Karsavina , która miała nauczyć ją baletowej lekkości i wdzięku. Sonja swoje pierwsze mistrzostwa Norwegii wygrała w wieku 9 lat. Natomiast w wieku 11 lat wzięła udział w swoich pierwszych mistrzostwach olimpijskich i zajęła tam ósme miejsce, pierwszy złoty medal olimpijski zdobyła w wieku lat 15 w 1928 roku. Była ona nie tylko utalentowaną zawodniczką, która jako pierwsza wprowadziła choreografię taneczną do swoich występów ale miała również smykałkę do interesów. Swoim nazwiskiem sygnowała i reklamowała wiele artykułów. Do tego był niezwykle ładna. Po oficjalnym zakończeniu kariery łyżwiarskiej zaczęła robić karierę w Hollywood i długo była jedną z najlepiej opłacanych gwiazd filmowych lat 30. XX wieku. Sonja jeżdżąc na łyżwach preferowała bardziej kobiece stroje, lubiła właśnie owe aksamitne sukienki lamowane futerkiem z krótszą spódniczką, kolorowe swetry we wzory, kloszowe, plisowane spódniczki a do tego nosiła twarzowe berety i małe czapeczki, głęboko wciskane na głowę.
Jak ukazują zachowane materiały ikonograficzne obok kobiecych strojów na lód lansowanych przez utytułowaną Norweżkę, w tym okresie pojawił się nowy i odważny tren w modzie łyżwiarskiej. To właśnie pod koniec lat 20. XX wieku panie na powrót założyły spodnie. Nie były to jednak typowe spodnie z długą nogawką, kantem i mankietem tylko bufiaste knickerbockers sięgające do kolan. Mogły być one wzorzyste np. w kratkę lub jednolite.
Teraz już nie kryły ich pod spódnicą tak jak w latach 60. XIX wieku tylko swobodnie w nich jeździły łącząc je najczęściej z wzorzystymi swetrami, którym towarzyszyły często takie same czapki, szaliki, rękawiczki czy podkolanówki albo duże, wełniane berety. Szczególnie modne i to nie tylko pośród pań ale również i panów były wełniane komplety we wzory norweskie.
Zachowane materiały ikonograficzne ukazują, że panowie jeżdżący na łyżwach w okresie dwudziestolecia międzywojennego podobnie jak kobiety najchętniej preferowali do tego celu spodnie do kolan w Polsce tzw. pumpy a do tego swetry lub marynarki.
Pod spodem nosili koszule a do pumpów jednokolorowe lub wzorzyste skarpety. Na głowie królowały kaszkiety lub wełniane czapki.
Patricia Campbell Warner pisząc o dawnych kobiecych strojach łyżwiarskich w Ameryce swoje badania podsumowała takim stwierdzeniem: Od najwcześniejszego momentu, stroje do jazdy na łyżwach, podobnie jak stroje do krokieta, pozostawały w zgodzie z standartowymi nakazami mody, były czymś z czego każda dama pozostawała zadowolona. W rzeczy samej, to sugeruje nam, że kobiety wolały raczej podążać za modą niż łamać konwenanse i aktualne trendy, nie zważając na to jak minimalne zmiany w ich stroju łyżwiarskim taka zmiana by uczyniła. Stwierdzenie Campbell jest bardzo „trafione” szczególnie jeśli chodzi o damskie stroje łyżwiarskie. Jak ukazują przeanalizowane materiały ikonograficzne, kobiety jeżdżące na łyżwach już w czasach najdawniejszych, w tym celu wkładały zwykłe codzienne stroje. Sytuacja ta stopniowo zaczęła się zmieniać w II połowie wieku XIX (próby wprowadzenia bufiastych spodni czy specjalnych klamerek do podpinania spódnic wierzchnich). Następnie pewne zmiany w damskim ubiorze łyżwiarskim zaczynają zachodzić w wieku XX za sprawą wielkich gwiazd łyżwiarstwa figurowego. Wtedy to skróceniu ulega spódnica, porzucone zostają ciepłe kurtki i płaszcze a ich miejsce zajmują wełniane lub aksamitne komplety: marynarka i spódnica, obok takich zestawów co raz więcej pań na lodowisko zakład półdługie spodnie, kolorowe swetry, wełniane czapki, szale i rękawiczki.
To również w okresie dwudziestolecia międzywojennego łyżwiarki porzucają gorsety, w których ślizgały się jeszcze przed 1914, niepraktyczne kapelusze oraz mufki. Ich strój staje się lekki ale ciepły i praktyczny.
Trochę inaczej wyglądała sytuacja z męskimi strojami łyżwiarskimi. Panowie początkowo tak jak panie, na łyżwy zakładali swoje zwykłe codzienne ubrania. Dopiero w II połowie XIX wieku pojawił się rodzaj uniformu łyżwiarskiego, składającego się z kurtki do bioder, spodni do kolan, pończoch i futrzanej czapki, w którym mężczyźni chętnie się ślizgali jeszcze w dwudziestoleciu międzywojennym. W tym okresie stopniowo podobnie jak w wypadku pań, futrzana czapka i krótka kurtka zostają zastąpione przez kolorowe, wełniane swetry, czapki, futrzane nauszniki, do których panowie chętnie noszą pasujące szaliki, getry i rękawiczki.
© Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie 2020. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Deklaracja dostępności Wilanów dla Młodych Talentów

Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie zobowiązuje się zapewnić dostępność swojej strony internetowej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych. Oświadczenie w sprawie dostępności ma zastosowanie do strony internetowej Wilanów dla Młodych Talentów.

  • Data publikacji strony internetowej:
  • Data ostatniej istotnej aktualizacji:

Status pod względem zgodności z ustawą

Strona internetowa jest niezgodna z ustawą o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych z powodu niezgodności lub wyłączeń wymienionych poniżej.

Treści niedostępne

  • Brak opisów alternatywnych do treści nietekstowych (np. zdjęć i ilustracji). Brakujące opisy są systematycznie uzupełniane. (1.1.1, A)
  • Treści na stronie nie mają jasnej struktury (nieprawidłowe użycie znaczników semantycznych) (1.3.1, A)
  • Strona jest oparta na tabeli i przez to nie jest zrozumiała dla osób z niepełnosprawnością wzroku (1.3.2, A)
  • Miejscami nie jest zapewniony wystarczający kontrast minimalny. (1.4.3, AA)
  • Przy powiększeniu do 200% tekst źle się wyświetla i w ogóle nie ma możliwości odczytania tekstu po prawej stronie (1.4.4, AA)
  • Jednoznakowych skrótów klawiszowych nie można wyłączyć ani przemapować. (2.1.4, A)
  • Brak możliwości pominięcia pewnych bloków strony. Nie działają skróty klawiaturowe. (2.4.1, A)
  • Tytuł jest identyczny na podstronach i na stronie głównej. (2.4.2, A)
  • Nie wszystkie elementy aktywne są opisane albo nie zawsze opis jest jednoznaczny. (2.4.4, A)
  • Stronę w danym serwisie można zlokalizować tylko za pomocą jednego sposobu. (2.4.5, AA)
  • Brak nagłówków (2.4.6, AA)
  • Brak znacznika lang="pl" (3.1.1, A; 3.1.2, AA)
  • Brak identyfikatorów bądź unikalnych identyfikatorów. (4.1.1, A)

Przygotowanie deklaracji w sprawie dostępności

  • Deklarację sporządzono dnia:
  • Deklarację została ostatnio poddana przeglądowi i aktualizacji dnia:

Deklarację sporządzono na podstawie oceny podmiotu zewnętrznego przeprowadzonej przez Spółdzielnia Socjalna FADO.

Informacje zwrotne i dane kontaktowe

  • Za rozpatrywanie uwag i wniosków odpowiada: Maria Zielińska.
  • E-mail: mzielinska@muzeum-wilanow.pl
  • Telefon: 785905734

Każdy ma prawo:

  • zgłosić uwagi dotyczące dostępności cyfrowej strony lub jej elementu,
  • zgłosić żądanie zapewnienia dostępności cyfrowej strony lub jej elementu,
  • wnioskować o udostępnienie niedostępnej informacji w innej alternatywnej formie.

Żądanie musi zawierać:

  • dane kontaktowe osoby zgłaszającej,
  • wskazanie strony lub elementu strony, której dotyczy żądanie,
  • wskazanie dogodnej formy udostępnienia informacji, jeśli żądanie dotyczy udostępnienia w formie alternatywnej informacji niedostępnej.

Rozpatrzenie zgłoszenia powinno nastąpić niezwłocznie, najpóźniej w ciągu 7 dni. Jeśli w tym terminie zapewnienie dostępności albo zapewnienie dostępu w alternatywnej formie nie jest możliwe, powinno nastąpić najdalej w ciągu 2 miesięcy od daty zgłoszenia. Jeżeli zapewnienie dostępności cyfrowej nie będzie możliwe, podmiot publiczny może zaproponować alternatywny sposób dostępu do informacji. W przypadku, gdy podmiot publiczny odmówi realizacji żądania zapewnienia dostępności lub alternatywnego sposobu dostępu do informacji, wnoszący żądanie może tą samą drogą złożyć skargę w sprawie zapewnienia dostępności cyfrowej strony internetowej, aplikacji mobilnej lub elementu strony internetowej.

Skargi i odwołania

Po wyczerpaniu wskazanej procedury skargę można złożyć również do Rzecznika Praw Obywatelskich.

Dostępność architektoniczna

  • Parking i najbliższy przystanek znajdują się w odległości ok. 300 m od pałacu.
    Z pobliskich przystanków autobusowych oraz parkingu do pałacu prowadzi kilka dróg. Bezpośrednio do muzeum dochodzi się po nierównej nawierzchni, która częściowo składa się z kamieni polnych (tzw. kocie łby), częściowo jest to nawierzchnia HanseGrand. 
  • Ze strony muzeum można pobrać plan pałacu i ogrodów z zaznaczonymi trudnościami oraz udogodnieniami architektonicznymi. Na planie zaznaczone są najwygodniejsze trasy dojścia do pałacu z najbliższych przystanków autobusowych oraz z parkingu.
  • Najdogodniejszym przejściem są pasy z sygnalizacją świetlną znajdujące się przy barze McDonald. Przechodzimy na drugą stronę ulicy, dochodzimy do ogrodzenia, po czym kierujemy się w prawo i cały czas idziemy prosto chodnikiem. Po drodze po lewej stronie mijamy szereg budynków oraz kościół, za którym zaczyna się teren muzeum.
  • Opis dojścia z pętli autobusowej do kasy a następnie do pałacu dostępny jest również w formacie tekstowym oraz jako opis słowny w formacie mp3.
  • Kasa muzeum znajduje się w budynku przy ul. St. Kostki Potockiego. Do środka wchodzi się po schodach. Dla osób z trudnościami w poruszaniu się przed kasą umieszczony jest słupek ze specjalnym przyciskiem. Po naciśnięciu przycisku pracownik kasy zgłosi się do Państwa.
  • Wejście do pałacu dostępne dla osób z niepełnosprawnością ruchową znajduje się w prawym skrzydle pałacu (od Sieni Zielonej).
  • Dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich dostępne są parter pałacu oraz park. Muzeum dysponuje rampami rozkładanymi ułatwiającymi wjazd i wyjazd z pałacu oraz poruszanie się po parterze pałacowym. WAŻNE! Ze względu na historyczny charakter miejsca jeszcze nie wszystkie progi zostały usunięte, a długość ramp, jakie możemy zastosować w obecnych warunkach, pozwala na osiągnięcie kąta nachylenia przy wjeździe i wyjeździe wynoszącego 24%. Dlatego osoby poruszające się na wózkach inwalidzkich proszone są o przyjście do muzeum wraz z osobą towarzyszącą.
  • Uwaga! Ze względu na przejściowe trudności techniczne osoby poruszające się na wózkach elektrycznych czasowo nie mają możliwości wjazdu do pałacu. Niedogodności zostaną jak najszybciej usunięte.
  • Pierwsze piętro pałacu i Sala Uczt oraz poziom -1 nie są dostępne dla osób z niepełnosprawnością ruchową, w szczególności poruszających się na wózkach.
  • W każdym pomieszczeniu w pałacu znajduje się krzesło, z którego może skorzystać osoba potrzebująca odpoczynku.
  • W Galerii Północnej, Galerii Południowej oraz w Salonie Malinowym przygotowane zostały dodatkowe miejsca do siedzenia.
  • Toaleta dostosowana do potrzeb osób poruszających się na wózkach inwalidzkich znajduje się w Ogrodzie Różanym.
  • Do budynku i wszystkich jego pomieszczeń można wejść z psem asystującym i psem przewodnikiem.
stat