Stanisław Kostka Potocki, Jacques Louis David, 1781, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie
Główna Konkurs Sport i rekreacja Moda i obyczaje XVII w. Moda i obyczaje XVIII w. Moda i obyczaje XIX w. Sztuka krawiectwa
Sport i rekreacja
Ubiory do polowań i jazdy konnej w XVII w.
Ubiory sportowe w XVIII w.
Sprawdź się!
Ubiory sportowe w XIX w.
Automobiliści
W goglach i prochowcu
Płaszcz duster i gogle
Modni automobiliści
Artyści a strój automobilowy
Wyścigi i rajdy
Cykliści
Panowie w pończochach
O amazonkach
Golfiści
Zielona kamizelka
Czerwony frak
Dobry styl
Raj bez Ewy
"Ikona" mody golfowej
Knickerbockers dla kobiet
Kobiecości na polach golfowych
Jeźdźcy
Dandysi na koniach
Romantyczne lwice w cylinderkach
Smukła nóżka w bryczesach
Kąpielownicy
Dawni kąpielownicy i ich stroje
Kabiny i maszyny kąpielowe
Gorsety kąpielowe
Po I wojnie światowej
Krokieciści
Czerwony żakiecik
Krokiet
Kurtka Garibaldiego
Winslow Homer
II turniura
Ostatnie dobre lata
Łyżwiarze
Szkockie kratki i kożuszki
Dawni łyżwiarze
Ponętna nóżka
Gwiazdy łyżwiarstwa
Myśliwi
Od czerwonego rajtroka do marynarki norfoldzkiej
Czerwone kurtki
Bertie i jego marynarka
Szermierze
Tenisiści
Pokaz mody na korcie
Królewska gra
Wamsy, kamizelki, domowe czapki
Tenis ziemny
W gorsecie i tiurniurze na korcie
Wiktoriańskie damy
Wygodne stroje męskie
Biały sport
Walka o wygodę
Lata szalone, lata złote
Nowy styl, nowa sylwetka
Bogini kortu
Bitwa o szorty
Pończochy
„Ikona” mody golfowej
W dwudziestoleciu międzywojennym golf stał się jedną z bardziej ekskluzywnych i wytwornych gier, kojarzących się z życiem na wysokim poziomie oraz dużymi pieniędzmi.
W dużej mierze obraz ten był kreowany przez kolorowe plakaty, reklamujące pola golfowe na wszystkich kontynentach świata. Ukazywały one przystojnych, wysportowanych mężczyzn i piękne, wysmukłe kobiety, ubranych w specjalne kreacje przez co świat golfa kojarzył się z czymś niezwykłym, wyrafinowanym i eleganckim. W ten „bajkowy” wydawałoby się styl znakomicie wpisywała się sylwetka Edwarda Alberta Christiana George`a Andrew Patric`a David`a czyli przyszłego króla Wielkiej Brytanii Edwarda VIII (1894- 1972), który później przyjął oficjalny tytuł Duke of Windsor (Księcia Windsoru). Ów ekscentryczny angielski monarcha w dwudziestoleciu międzywojennym uchodził za „ikonę” mody golfowej i doskonale ucieleśniał typ angielskiego gentelmana i sportsmen`a.
Edward VIII podobnie jak jego dziadek Edward VII słynął ze swego zainteresowania modą oraz upodobaniem do strojów wygodnych i dzisiaj powiedziano by sportowych. Jednym z jego pierwszych aktów jako króla było zniesienie zwyczaju noszenia fraków na dworze królewskim. Owa niechęć do wszelkich sztywnych reguł jeśli chodzi o ubiór miała związek z jego dzieciństwem i młodością. O Edwardzie mówiono, że podobnie jak wielu innych chłopców pochodzących z najwyższych warstw brytyjskiego społeczeństwa, miał tzw. buttoned-up childhood – czyli zapięte dzieciństwo. Termin ten oznaczał wychowanie w ekskluzywnych szkołach publicznych gdzie panował kult samodyscypliny, ścisłej hierarchii oraz szczegółowo przestrzegane prawa dotyczące ubioru. W szkołach tych wszystko począwszy od ilości guzików przy marynarce skończywszy na kolorze skarpetek, krawata czy też fasonie kieszeni było szczegółowo określone przez specjalny kodeks, którego nie można było złamać. Sam Edward w wieku 12 lat nie trafił ani do słynnego Eton czy też Winchester tylko jeszcze gorzej do Szkoły Marynarskiej w Osborne i Dartmouth, gdzie spędził cztery długie lata „zakuty” w sztywny uniform. Tego typu edukacja oraz niezmienne reguły dotyczące ubioru były jak najbardziej po myśli jego ojca Jerzego V, który sam był oficerem marynarki oraz mężczyzną, który zamiast miękkich kołnierzyków wybierał sztywne, nie lubił kolorowych koszul ani w paski tylko białe, preferował buty zapinane na guziki z boku a nie sznurowane oraz spodnie w kant, a bez perłowej szpilki w krawacie czuł się nie ubrany.
Edward VIII w tym względzie (jak i w wielu innych) zasadniczo różnił się od swojego ojca. Jego mottem przewodnim stało się hasło: Dress soft – czyli ubieraj się na luzie. Chciał, żeby jego stroje dawały mu komfort oraz swobodę poruszania się. Używał miękkich kołnierzyków, nosił swetry, szerokie spodnie z dużymi kieszeniami a swoją szczupłą sylwetkę podkreślał szerokimi pasami. Edward lubił też gdy jego stroje były szerokie i luźne, szczególnie jeśli chodzi o okrycia wierzchnie. Jego przyjaciele często nazywali go: The Little Man bo nie był wysoki, oprócz tego książę obsesyjnie dbał o swoją sylwetkę bo bał się utyć, mało jadł, przede wszystkim dużo pił (uwielbiał szampana) i często bywał na dietach oraz uprawiał różne sporty, a golf był jego ukochaną dyscypliną. Na jednym z najsłynniejszych portretów, które namalował John St. Helier Lander w 1925 roku obecnie przechowywanym w Windsor Castle, książę został ukazany w stroju do gry w golfa z kijem golfowym w ręku.
Strój ten składa się ze spodni, które w tym okresie nazywano plus-fours, były to specjalne spodnie do golfa wymyślone w Anglii w latach 20. XX wieku, o których mówiono, że stanowią nowoczesną wersję knickerbockers. Ich nazwa wzięła się od tego, że cztery cale opadały za kolano. Do tych spodni noszonych z pończochami w dwukolorową szachownicę, Edward wkładał jasną koszulę z krawatem najczęściej dzianinowym a na to wzorzysty Fair Isle sweter. Sweter ten o charakterystycznej kolorystyce i wzornictwie swoją karierę w dwudziestoleciu międzywojennym zawdzięcza właśnie księciu Windsor, który go z lubością nosił i promował. Wkrótce nie tylko golfiści ale też i inni sportsmeni i sportsmenki, zaczęły chętnie go zakładać uprawiając różne inne sporty na przykład łyżwiarstwo, narciarstwo czy wspinaczkę. Ze strojem tym Edward nosił klasyczny kaszkiet i skórzane sznurowane buty. Opisując stroje do golfa Edwarda VIII trzeba podkreślić, że niezwykła kolorystyka owych strojów, bo ostre zestawienia barwne oraz niepowtarzalne łączenie deseni i wzorów było jego znakiem rozpoznawczym. Farid Chenoune tak podsumował jego gust: „Do swoich strojów dodawał coś co można by uznać za drugą cechę charakterystyczną jego garderoby [pierwszą oczywiście była wygoda przyp. aut.] – osobiste i spontaniczne wykończenie stroju, coś co dla jednych mogło być ekscentryczne, czasami kłóciło się z konwencjonalnymi gustami ale zawsze prowadziło do powstania nowych norm stylu.”
W 1933 roku książę Windsoru biorąc udział w zawodach golfowych zadziwił zebraną tam publiczność swoim oryginalnym ubiorem, składał się on z dwurzędowej marynarki uszytej z szewiotu, do tego dochodziły dodatki, które najlepiej zdaniem Chenoune odzwierciedlały żywy styl Edwarda w sportowych ubraniach na pole golfowe: był to beret (zdaniem księcia bardziej praktyczny niż zwykły kaszkiet), pulower pokryty żywą, barwną ornamentyką oraz dużo tweedu z wyraźną kratką. Sam Edward często mawiał, że osobiście wierzy w jasne kolorowe kratki i im są żywsze tym bardziej je lubi. Ówcześni „komentatorzy” mody, te niezwykłe połączenia kolorów i deseni (kratek z paskami itp.) często porównywali do automatycznej twórczości surrealistów, która była efektem niczym nieskrępowanej podświadomości wolnej od kontroli rozumu i intelektu. Jeszcze inni złośliwie „natrząsali” się z „modowych potworków” księcia i wytykali mu, że są one efektem brytyjskiego złego gustu, z którego pomimo wspaniałych krawców i świetnej jakości materiałów słynęło wielu Brytyjczyków. Sam książę w swojej książce zatytułowanej Family Album przywołuje postać ekscentrycznego lorda Lonsdale, popularnie zwanego The Yellow Earl (Żółty Książę), który otaczał się „kanarkowo żółtym universum”, chodził w żółtych strojach, jeździł żółtym samochodem i na żółto ubierał swoją służbę. Owe żółte garnitury tworzyły interesujące tło dla jego różowych lub różowo- białych pasiatych koszul. Żółty książę stanowił dla Edwarda pewną inspirację, do czego nie wstydził się przyznać. Do historii przeszedł już jego strój golfowy, w którym pojawił się na turnieju w Le Touquet we Francji w 1930 roku. Miał on na sobie różową koszulę z takim samym kołnierzykiem noszoną z żołnierskim krawatem, do tego garnitur w kratkę oraz pończochy w jasnoczerwoną i białą kratkę a do tego dwukolorowe czarno- brązowe buty. Strój ten zrobił na widzach „druzgocące” wrażenie i książę był tego świadom. Miał wtedy wypowiedzieć do przyjaciela takie słowa: „Myślałem, że we Francji można ubierać się tak jak się człowiekowi podoba.” Jednak na drugi dzień różowa koszula i kraciaste pończochy znikły.
Ten można by powiedzieć śmiały styl księcia Windsoru znalazł rzesze naśladowców w USA. Jego stroje w ceniącej swobodę i luz Ameryce bardzo się podobały, a sam: „Książę zbliżając swoją osobą Londyn i Nowy Jork otworzył w Europie drogę dla amerykańskiego stylu.” Stylu, który kojarzył się ze słoneczną Kalifornią i Florydą, zabawą, wdziękiem i młodością.
Wspominając o strojach golfowych księcia Windsoru nie można zapomnieć również o obuwiu, które nosił w czasie gry. Do jego ulubionych należały tzw. gillie (lub też ghillie) shoes- tradycyjnie noszone w Szkocji razem z kiltem. To właśnie on je spopularyzował w latach 20. XX wieku i dla tego często nazywano je: Princes of Wales shoe. Buty te były szyte ze skóry i nie miały języka, sznurował się je za pomocą specjalnych rzemieni przewlekanych przez dziurki, trochę jak tak jak w gorsecie a następnie rzemienie okręcało się wokół kostki. Obok gillie książę nosił też tzw. kiltie oxford shoes – był to rodzaj skórzanych dwukolorowych sandałów na nie wysokim obcasie. Ich cechą charakterystyczną był wywijany język zakończony skórzanymi frędzelkami, buty te można było wiązać dzięki rzemykowi, który był przez niego przeciągnięty. Buty te stały się popularne w latach 30. XX wieku. Równie wielkim upodobaniem Edwarda cieszyły się zakryte, sznurowane buty szyte z jasnej skóry jelenia lub zamszu w kolorach beżowym, piaskowym lub białym tzw. bucks ich cechą charakterystyczną była ceglasta, gumowa podeszwa z jasnymi przeszyciami. Jednak do butów najbardziej kojarzących się z golfem należały tzw. spectators czyli dwukolorowe (najczęściej biało- czarne lub brązowo- beżowe) sznurowane buty z charakterystycznie nacinanymi małymi dziurkami. Buty te po raz pierwszy zaprezentował słynny golfista Walter Hagen (1892-1969) w 1925 roku, swoją karierę zrobiły wtedy gdy książę Walii nosił je w czasie swojej wizyty w USA w tym samym roku. Nie tylko grał w nich w golfa ale i tańczył na dancingach. Buty te w dwudziestoleciu międzywojennym zrobiły zawrotną furorę, kojarzyły się nie tylko z golfem ale również z epoką jazzu i gangsterskim image.
Jak wspominałam, jednym z ulubionych elementów stroju do golfa dla Edwarda VIII był sweter, który w dwudziestoleciu międzywojennym stał się jednym z najmodniejszych i najważniejszych elementów sportowej garderoby. Dowodem na to, że w okresie międzywojennym swetry zajęły miejsce marynarek jest reklama z katalogu wysyłkowego domu towarowego Sears`a z 1930 roku.
Ówcześni golfiści, tak jak to widać na reklamie mieli do wyboru swetry w dwóch wariantach: dla bardziej odważnych (sweter wzorzysty, niezwykle kolorowy) i dla tych bardziej skromnych ( sweter jednokolorowy na przykład czarny lub brązowy) do tego dochodziły koszule z krawatem oraz kaszkiety. Interesujący jest fakt, że w tym czasie wśród golfistów nie spotyka się bawełnianych koszulek tzw. polo, które ówcześnie są podstawą stroju rasowego golfisty. Były one już w tym czasie znane i produkowane jednak jak wskazuje na to sama nazwa grano w nich w polo lub w tenisa.
Przykładem na to, że spodnie typu plus-four noszone z pończochami, swetrem i koszulą cieszyły się popularnością do końca lat 30. XX wieku jest zdjęcie ukazujące króla Anglii Jerzego VI, oddającego się grze w golfa, które zostało opublikowane w magazynie „Country Life” z 15 lipca 1939 roku.
Jerzego VI ze swoim bratem, niesławnym Edwardem VIII łączyła jedynie pasja do tego sportu, jeśli chodzi o strój, król wolał tradycyjne, stonowane ubiory takie jak ten na zdjęciu.
© Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie 2020. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Deklaracja dostępności Wilanów dla Młodych Talentów

Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie zobowiązuje się zapewnić dostępność swojej strony internetowej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych. Oświadczenie w sprawie dostępności ma zastosowanie do strony internetowej Wilanów dla Młodych Talentów.

  • Data publikacji strony internetowej:
  • Data ostatniej istotnej aktualizacji:

Status pod względem zgodności z ustawą

Strona internetowa jest niezgodna z ustawą o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych z powodu niezgodności lub wyłączeń wymienionych poniżej.

Treści niedostępne

  • Brak opisów alternatywnych do treści nietekstowych (np. zdjęć i ilustracji). Brakujące opisy są systematycznie uzupełniane. (1.1.1, A)
  • Treści na stronie nie mają jasnej struktury (nieprawidłowe użycie znaczników semantycznych) (1.3.1, A)
  • Strona jest oparta na tabeli i przez to nie jest zrozumiała dla osób z niepełnosprawnością wzroku (1.3.2, A)
  • Miejscami nie jest zapewniony wystarczający kontrast minimalny. (1.4.3, AA)
  • Przy powiększeniu do 200% tekst źle się wyświetla i w ogóle nie ma możliwości odczytania tekstu po prawej stronie (1.4.4, AA)
  • Jednoznakowych skrótów klawiszowych nie można wyłączyć ani przemapować. (2.1.4, A)
  • Brak możliwości pominięcia pewnych bloków strony. Nie działają skróty klawiaturowe. (2.4.1, A)
  • Tytuł jest identyczny na podstronach i na stronie głównej. (2.4.2, A)
  • Nie wszystkie elementy aktywne są opisane albo nie zawsze opis jest jednoznaczny. (2.4.4, A)
  • Stronę w danym serwisie można zlokalizować tylko za pomocą jednego sposobu. (2.4.5, AA)
  • Brak nagłówków (2.4.6, AA)
  • Brak znacznika lang="pl" (3.1.1, A; 3.1.2, AA)
  • Brak identyfikatorów bądź unikalnych identyfikatorów. (4.1.1, A)

Przygotowanie deklaracji w sprawie dostępności

  • Deklarację sporządzono dnia:
  • Deklarację została ostatnio poddana przeglądowi i aktualizacji dnia:

Deklarację sporządzono na podstawie oceny podmiotu zewnętrznego przeprowadzonej przez Spółdzielnia Socjalna FADO.

Informacje zwrotne i dane kontaktowe

  • Za rozpatrywanie uwag i wniosków odpowiada: Maria Zielińska.
  • E-mail: mzielinska@muzeum-wilanow.pl
  • Telefon: 785905734

Każdy ma prawo:

  • zgłosić uwagi dotyczące dostępności cyfrowej strony lub jej elementu,
  • zgłosić żądanie zapewnienia dostępności cyfrowej strony lub jej elementu,
  • wnioskować o udostępnienie niedostępnej informacji w innej alternatywnej formie.

Żądanie musi zawierać:

  • dane kontaktowe osoby zgłaszającej,
  • wskazanie strony lub elementu strony, której dotyczy żądanie,
  • wskazanie dogodnej formy udostępnienia informacji, jeśli żądanie dotyczy udostępnienia w formie alternatywnej informacji niedostępnej.

Rozpatrzenie zgłoszenia powinno nastąpić niezwłocznie, najpóźniej w ciągu 7 dni. Jeśli w tym terminie zapewnienie dostępności albo zapewnienie dostępu w alternatywnej formie nie jest możliwe, powinno nastąpić najdalej w ciągu 2 miesięcy od daty zgłoszenia. Jeżeli zapewnienie dostępności cyfrowej nie będzie możliwe, podmiot publiczny może zaproponować alternatywny sposób dostępu do informacji. W przypadku, gdy podmiot publiczny odmówi realizacji żądania zapewnienia dostępności lub alternatywnego sposobu dostępu do informacji, wnoszący żądanie może tą samą drogą złożyć skargę w sprawie zapewnienia dostępności cyfrowej strony internetowej, aplikacji mobilnej lub elementu strony internetowej.

Skargi i odwołania

Po wyczerpaniu wskazanej procedury skargę można złożyć również do Rzecznika Praw Obywatelskich.

Dostępność architektoniczna

  • Parking i najbliższy przystanek znajdują się w odległości ok. 300 m od pałacu.
    Z pobliskich przystanków autobusowych oraz parkingu do pałacu prowadzi kilka dróg. Bezpośrednio do muzeum dochodzi się po nierównej nawierzchni, która częściowo składa się z kamieni polnych (tzw. kocie łby), częściowo jest to nawierzchnia HanseGrand. 
  • Ze strony muzeum można pobrać plan pałacu i ogrodów z zaznaczonymi trudnościami oraz udogodnieniami architektonicznymi. Na planie zaznaczone są najwygodniejsze trasy dojścia do pałacu z najbliższych przystanków autobusowych oraz z parkingu.
  • Najdogodniejszym przejściem są pasy z sygnalizacją świetlną znajdujące się przy barze McDonald. Przechodzimy na drugą stronę ulicy, dochodzimy do ogrodzenia, po czym kierujemy się w prawo i cały czas idziemy prosto chodnikiem. Po drodze po lewej stronie mijamy szereg budynków oraz kościół, za którym zaczyna się teren muzeum.
  • Opis dojścia z pętli autobusowej do kasy a następnie do pałacu dostępny jest również w formacie tekstowym oraz jako opis słowny w formacie mp3.
  • Kasa muzeum znajduje się w budynku przy ul. St. Kostki Potockiego. Do środka wchodzi się po schodach. Dla osób z trudnościami w poruszaniu się przed kasą umieszczony jest słupek ze specjalnym przyciskiem. Po naciśnięciu przycisku pracownik kasy zgłosi się do Państwa.
  • Wejście do pałacu dostępne dla osób z niepełnosprawnością ruchową znajduje się w prawym skrzydle pałacu (od Sieni Zielonej).
  • Dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich dostępne są parter pałacu oraz park. Muzeum dysponuje rampami rozkładanymi ułatwiającymi wjazd i wyjazd z pałacu oraz poruszanie się po parterze pałacowym. WAŻNE! Ze względu na historyczny charakter miejsca jeszcze nie wszystkie progi zostały usunięte, a długość ramp, jakie możemy zastosować w obecnych warunkach, pozwala na osiągnięcie kąta nachylenia przy wjeździe i wyjeździe wynoszącego 24%. Dlatego osoby poruszające się na wózkach inwalidzkich proszone są o przyjście do muzeum wraz z osobą towarzyszącą.
  • Uwaga! Ze względu na przejściowe trudności techniczne osoby poruszające się na wózkach elektrycznych czasowo nie mają możliwości wjazdu do pałacu. Niedogodności zostaną jak najszybciej usunięte.
  • Pierwsze piętro pałacu i Sala Uczt oraz poziom -1 nie są dostępne dla osób z niepełnosprawnością ruchową, w szczególności poruszających się na wózkach.
  • W każdym pomieszczeniu w pałacu znajduje się krzesło, z którego może skorzystać osoba potrzebująca odpoczynku.
  • W Galerii Północnej, Galerii Południowej oraz w Salonie Malinowym przygotowane zostały dodatkowe miejsca do siedzenia.
  • Toaleta dostosowana do potrzeb osób poruszających się na wózkach inwalidzkich znajduje się w Ogrodzie Różanym.
  • Do budynku i wszystkich jego pomieszczeń można wejść z psem asystującym i psem przewodnikiem.
stat