Stanisław Kostka Potocki, Jacques Louis David, 1781, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie
Główna Konkurs Sport i rekreacja Moda i obyczaje XVII w. Moda i obyczaje XVIII w. Moda i obyczaje XIX w. Sztuka krawiectwa
Sport i rekreacja
Ubiory do polowań i jazdy konnej w XVII w.
Ubiory sportowe w XVIII w.
Sprawdź się!
Ubiory sportowe w XIX w.
Automobiliści
W goglach i prochowcu
Płaszcz duster i gogle
Modni automobiliści
Artyści a strój automobilowy
Wyścigi i rajdy
Cykliści
Panowie w pończochach
O amazonkach
Golfiści
Zielona kamizelka
Czerwony frak
Dobry styl
Raj bez Ewy
"Ikona" mody golfowej
Knickerbockers dla kobiet
Kobiecości na polach golfowych
Kąpielownicy
Dawni kąpielownicy i ich stroje
Kabiny i maszyny kąpielowe
Gorsety kąpielowe
Po I wojnie światowej
Krokieciści
Czerwony żakiecik
Krokiet
Kurtka Garibaldiego
Winslow Homer
II turniura
Ostatnie dobre lata
Łyżwiarze
Szkockie kratki i kożuszki
Dawni łyżwiarze
Ponętna nóżka
Gwiazdy łyżwiarstwa
Szermierze
Tenisiści
Magdalena Bialic
Kamizelka w kolorze dojrzałego szpinaku – czyli historia strojów golfowych
Współcześnie golf uchodzi za dość elitarną dyscyplinę sportową i nie jest powszechnie uprawiany. Elitarny czy nie, jego wielbiciele od początku wyróżniali się swoimi strojami, które należą do jednych z bardziej ekscentrycznych i kolorowych w historii mody sportowej. Kim Lenaghan w swojej: A Little History of Golf pisze, że: „Golf lub gra bardzo do niej podobna, był znana już od wieków, jednak jej początki kryje tajemnica.” Już w starożytnym Rzymie znano grę zwaną paganica, w której wykorzystywano drewniany kij oraz skórzane piłki wypchane pierzem. Gra ta dotarła na tereny Europy Zachodniej w czasie podbojów tych terenów przez Imperium Rzymskie. Wielu badaczy uważa, że to właśnie ta dyscyplina dała początki dzisiejszemu golfowi. Jeszcze inni, jego korzenie wywodzą od gry niezwykle popularnej w Holandii zwanej kolf albo kolven. W grze tej gracze posługują się zagiętymi drewnianymi kijami, którymi uderza się w kule tak aby zatrzymała się ona jak najbliżej drewnianego słupa-iglicy. Jedne źródła podają, że była to typowa gra we wnętrzu i odbywała się na gładkiej drewnianej podłodze inne, że na lodzie.
O ile same początki golfa, mogą być dość niejasne i historycy sportu będą się ciągle spierać, kto go wymyślił, to dla przeciętnego gracza- jego ojczyzną jest Szkocja.
Najstarsze informacje na temat golfa w Szkocji pochodzą z roku 1457 wtedy to król Jakub II, zakazał uprawiania tej gry, ponieważ odrywała ona lud Szkocji od łucznictwa, które uważane było za najważniejszą broń tego okresu. Jednakże zakazy króla na nie wiele się zdały, dlatego kilkadziesiąt lat później w 1491 roku Jakub IV wprowadził karę więzienia dla tego, kto zostanie przyłapany na oddawaniu się tej rozrywce. Decyzja ta nie przyniosła mu wiele popularności dlatego, że w tym okresie całe masy ludności szkockiej nie wyłączając szlachty były już całkowicie oddane tej dyscyplinie. To za sprawą owych przedstawicieli warstw najbardziej uprzywilejowanych, król zniósł te prawo i sam stał się wielkim zwolennikiem golfa. „Po nawróceniu Jakuba, jego następcy już publicznie wyrażali swój zachwyt tą grą, co w połowie wieku XVI doprowadziło do tego, że golf stał się jedną z dziedzin objętych patronatem szkockich monarchów. Jej fanem był Jakub V i jego pechowa córka Maria Królowa Szkotów.” Maria w golfa grała już jako kilkuletnia dziewczynka i nie zaprzestała tej gry będąc nawet we Francji, gdzie została wysłana jako przyszła żona delfina Franciszka, syna Henryka II i Katarzyny Medycejskiej. Jak donosili zgorszeni kronikarze, jej miłość do tej dyscypliny była tak wielka, że oddawała się jej w kilka dni po zamordowaniu swojego następnego męża Lorda Darnley`a. To również ona ufundowała w 1552 roku najstarsze szkockie pole golfowe w St Andrews, uważane dziś za najlepsze na świecie, a jej syn Jakub VI w Anglii panujący jako Jakub I, zaprezentował tę grę w swoim nowym królestwie, co doprowadziło do powstania w 1608 roku pierwszego klubu golfowego Royal Blackheath Club. Ów patronat, królewski sprawowany przez Stuartów doprowadził do tego, że w wieku XVII i XVIII golf był popularną rozrywką wśród całych rzesz ludności brytyjskiej.
Cechą charakterystyczną dla połowy wieku XVIII była standaryzacja zasad tej gry, oraz powstawanie dużej ilości klubów oraz stowarzyszeń golfowych. To właśnie w tym okresie powstały na Wyspach Brytyjskich tak słynne organizacje jak: The Edinburhg Company of Edinburgh Golfers (1735); The Honorable Company of Edinburgh Golfers (1744). The Royal Ancien Golf Club (1754). To również Szkotom reszta świata zawdzięcza tę dyscyplinę: „Gdziekolwiek osiedlali się szkoccy pionierzy swą grę brali ze sobą. Pośród zamorskich krajów, które wybrali sobie oni za swe nowe domy, żaden nie wykazał tak wielkiego entuzjazmu w stosunku do golfa co Stany Zjednoczone.” Jak napisała Lenaghan: „Golf w XIX wieku rozprzestrzeniał się na całym świecie wraz z ekspansją Imperium Brytyjskiego.” I właśnie w tych krajach cieszył się przede wszystkim największym uznaniem. Warto również wspomnieć, że do jednej z jego najlepszych epok, należą czasy dwudziestolecia międzywojennego, kiedy to pola golfowe musiały się znajdował w każdej większej miejscowości turystycznej począwszy od Irlandii, przez Francję, Indie a skończywszy na Nowej Zelandii. Jak już wspominałam golf, w swojej obecnej formie narodził się w Szkocji, a najwcześniejsze informacje na jego temat pochodzą z XV wieku.
Niestety trudno znaleźć z tego okresu jakieś materiały ikonograficzne, podobnie jest z wiekiem XVI i XVII. Jednak nie wydaje się możliwe, aby w tym czasie istniały jakiekolwiek specjalne ubiory służące do gry w golfa, podobnie jak miało to miejsce w przypadku innych dziedzin sportu znanych w tym czasie, z wyłączeniem polowań i jazdy konnej gdzie stroje specjalistyczne przeznaczone do uprawiania tych czynności pojawiły się najwcześniej.
Pierwsze obrazy dające pojęcie jak wyglądały stroje golfistów pochodzą z wieku XVIII. Praktycznie aż do końca wieku XIX ukazują one tylko mężczyzn, było to związane z tym, że golf mimo, iż grywała w niego sama królowa Szkocji Maria Stuart, bardzo długo był grą uprawianą wyłącznie przez „płeć brzydką”. Sytuacja ta uległa zmianie w ostatniej ćwierci XIX wieku.
© Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie 2020. Wszelkie prawa zastrzeżone.
stat