Stanisław Kostka Potocki, Jacques Louis David, 1781, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie
Główna Konkurs Sport i rekreacja Moda i obyczaje XVII w. Moda i obyczaje XVIII w. Moda i obyczaje XIX w. Sztuka krawiectwa
Sport i rekreacja
Ubiory do polowań i jazdy konnej w XVII w.
Ubiory sportowe w XVIII w.
Sprawdź się!
Ubiory sportowe w XIX w.
Automobiliści
W goglach i prochowcu
Płaszcz duster i gogle
Modni automobiliści
Artyści a strój automobilowy
Wyścigi i rajdy
Cykliści
Panowie w pończochach
O amazonkach
Golfiści
Zielona kamizelka
Czerwony frak
Dobry styl
Raj bez Ewy
"Ikona" mody golfowej
Knickerbockers dla kobiet
Kobiecości na polach golfowych
Jeźdźcy
Dandysi na koniach
Romantyczne lwice w cylinderkach
Smukła nóżka w bryczesach
Kąpielownicy
Dawni kąpielownicy i ich stroje
Kabiny i maszyny kąpielowe
Gorsety kąpielowe
Po I wojnie światowej
Krokieciści
Czerwony żakiecik
Krokiet
Kurtka Garibaldiego
Winslow Homer
II turniura
Ostatnie dobre lata
Łyżwiarze
Szkockie kratki i kożuszki
Dawni łyżwiarze
Ponętna nóżka
Gwiazdy łyżwiarstwa
Myśliwi
Od czerwonego rajtroka do marynarki norfoldzkiej
Czerwone kurtki
Bertie i jego marynarka
Szermierze
Tenisiści
Pokaz mody na korcie
Królewska gra
Wamsy, kamizelki, domowe czapki
Tenis ziemny
W gorsecie i tiurniurze na korcie
Wiktoriańskie damy
Wygodne stroje męskie
Biały sport
Walka o wygodę
Lata szalone, lata złote
Nowy styl, nowa sylwetka
Bogini kortu
Bitwa o szorty
Pończochy
Gorsety kąpielowe
Dawny strój kąpielowy, co szczególnie współcześnie może wydać się nieprawdopodobne, był zawsze zakładany na gorset. Panie kąpały się i pływały w gorsetach aż do lat nastych XX wieku. I choć wielu lekarzy nawoływało do porzucenia tego elementu damskiej garderoby choćby na czas pływania, to jednak panie były pod tym względem nieprzejednane w czym utwierdzały je ówczesne magazyny kobiece, które często na swoich łamach zamieszczały takie to wypowiedzi: „ Nawet jeśli kobieta jest bardzo szczupła to gorset kąpielowy powinien być noszony. Jeśli nie są one dobrze zasznurowane, mogą stanowić przeszkodę w pływaniu, a ciało, które jest przyzwyczajone do noszenia gorsetu wymaga pewnej podpory”.
Całe szczęście kobiety pod strojami kąpielowymi nie musiały w tym okresie nosić pełnych gorsetów, które w tym okresie podnosiły biust, eksponowały wiotką talię i obciskały krągłe biodra, tylko rodzaj sznurowanych z tyłu pleców kamizelek na szerokich ramiączkach. Jednakże, patrząc na ryciny ukazujące ubiory kąpielowe z poprzednich dekad oraz to, jak układają się one na sylwetce, należy wysnuć wniosek, że wcześniej jednak obowiązywał pełen gorset noszony na co dzień pod suknią.
Na przełomie XIX i XX wieku, coraz więcej osób zdawało sobie sprawę, że kostiumy kąpielowe noszone przez panie mimo, iż upraszczane i modernizowane z dekady na dekadę, są jeszcze cały czas dalekie od ideału. W 1901 roku J. Parmy Paret w publikacji zatytułowanej: Woman`s Book of Sports tak opisuje idealny kostium kąpielowy, który jednocześnie nadawał by się i do pływania: „Do pływania nie powinno zakładać się niczego obcisłego […]. To ćwiczenie wymaga dużej swobody ruchu i dlatego w skład stroju pływackiego nigdy nie powinien wchodzić gorset, obcisłe pończochy czy też spódnica sięgająca za kolana. Najważniejsza w tym wszystkim jest swobodne poruszanie ramionami, obcisła góra kostiumu ma wpływ na odpowiednie oddychanie oraz ruch mięśni, natomiast długa spódnica sięgająca nawet jeden czy też kilka cali za kolano- cały czas pęta nogi co może powodować ich skurcze.” Jak pisze Murphy: „Po pewnym czasie, kobiece kostiumy kąpielowe stawały się co raz bardziej dostosowane do pływania. W sierpniu roku 1895, na przykład, magazyn The Queen radził czytelniczkom aby spróbowały najnowszego kroju kostiumu kąpielowego, w którym krótkie rękawy zostały zastąpione przez szerokie ramiączka. I choć te nowe kostiumy kąpielowe o wiele bardziej nadawały się do pływania, niż te dostępne we wcześniejszym okresie, to spotkały się one ze znaczną krytyką, ponieważ były bardzo podobne do męskich kostiumów kąpielowych.” Jednak batalia o bardziej racjonalne stroje kąpielowe dla pań trwała w Anglii jeszcze kilka lat. Jak pisze Alison Adburgham: „Od początku okresu edwardiańskiego, angielskie nadmorskie kurorty nigdy nie były zbyt eleganckie, choć pewien szyk można było zauważyć w nich w sezonie zimowym. W lecie, stroje plażowe zmieniały się w zawrotnym tempie. Królowały wtedy kostiumy szyte z granatowej serży zdobione białą lamówką, składające się ze spodenek do kolan, spódnicy i rękawków do łokcia- i były one cały czas noszone, choć raz namoknięte, mogły przyprawić o samobójstwo w czasie pływania a do tego schły przez wiele dni. Jednak już od 1910 roku, można było zobaczyć na plażach, młode damy, które odważyły się wystąpić w jednoczęściowych, kostiumach z dzianiny lub bawełny, całkowicie pozbawionych spódniczki, które przylegały do ciała i podkreślały jego kształt szczególnie gdy był mokry. Swoją formą, lecz nie kolorem, podobne były do tak zwanych „kombinacji”, które w tym okresie stały się podstawą bielizny, każdej kobiety.” Pojawienie się tych odważnych damskich kostiumów kąpielowych, które nie dość, że przypominały męskie stroje kąpielowe to jeszcze swoim krojem były zbliżone do bielizny kobiecej, spędzał sen angielskim stróżom moralności. Dlatego ci, w 1910 roku wydali specjalne zarządzenie, w którym: „Aby zachować przyzwoitość i porządek każda osoba powyżej lat dziesięciu powinna nosić odpowiedni kostium lub też suknię sięgającą od szyi aż po kolana.”
Campbell Warner stwierdziła, że te angielskie kostiumy kąpielowe dla pań, które tak bardzo były podobne do ówczesnych męskich strojów, w Ameryce cały czas szokowały.
Co potwierdzają rysunki Charles`a Dana Gibsona. Gibson był twórcą pewnego typu postaci kobiecej, którą od jego nazwiska nazywano: Gibson girl. Jak pisze Georgiana O`Hara: „Była to postać […] która pojawiała się w rysunku i grafice od lat 90. XIX wieku do 1910. Dziewczyna Gibsona była wysoka, szczupła i poruszała się z gracją, włosy upinała w charakterystyczny koczek na czubku głowy lub upychała je pod kapeluszem zdobnym w pióra. Ubierała się w bluzkę ze stójkowym kołnierzykiem i długie, powiewające spódnice noszone na malutkiej turniurze. Ona reprezentowała typ nowoczesnej, aktywnej kobiety i na kilku ilustracjach ukazana została w krótszej spódnicy, podczas jazdy na rowerze lub w czasie uprawiania innych sportów. Image Gibson girl był wykorzystywany do reklamowania gorsetów, spódnic, butów i różnego rodzaju artykułów gospodarstwa domowego.” I choć artysta ukazywał nowoczesne, aktywne kobiety, to jego Gibson girls nie są ubrane w awangardowe kostiumy w angielskim stylu tylko w zachowawcze kostiumy o marynarskim charakterze składające się z obcisłych, wyraźnie uwydatniających talię bluz z krótkim rękawem oraz noszonych z nimi spódniczek, spod których w ogóle nie widać spodnich spodenek, tylko super obcisłe, czarne pończochy. Jak pisze Campbell Warner tego typu ciężkie, spódnicowe kostiumy były noszone w Stanach Zjednoczonych aż do lat 20. XX wieku.
Jednak prawdziwą rewolucję w damskich strojach kąpielowych i pływackich, na kilka lat przed wybuchem I Wojny Światowej chciała przeprowadzić młodziutka australijska pływaczka – Anette Kellerman (1887-1975). W dzieciństwie nic nie zapowiadało, że dziewczynka, której niesprawne nogi trzeba było wsadzić w ciężkie metalowe obręcze aby w ten sposób je wyleczyć, kiedyś będzie nazywana: The Milion Dolar Mermaid (Syreną za Milion) i najwspanialszą pływaczką świata. Po skutecznej kuracji aby wzmocnić mięśnie nóg, rodzice Anette zapisali ją na basen i lekcje pływania, w krótkim czasie okazało się, że jest ona predysponowana do tego sportu. Dlatego w 1902 roku postanowiła zająć się nim na poważnie. W czasie trwania swojej kariery dawała wiele pokazów nie tylko pływania ale również skoków (na przykład do basenu pełnego krokodyli) oraz nurkowania (w wielkim akwarium pełnym różnych rybek). Oprócz tego brała udział w różnych zawodach pływackich oraz w 1905 roku jako pierwsza kobieta trzy razy próbowała przepłynąć Kanał La Manche. Warto dodać, że po zakończeniu kariery sportowej zajęła się grą w filmach, co przyniosło jej jeszcze większą sławę i sukces finansowy. Oprócz tego publikowała różne artykuły i książki związane z popularyzacją pływania, zdrowego trybu życia, wegetarianizmu (sama była wegetarianką i prowadziła w Kalifornii sklep ze zdrową żywnością), urody itp. Jednak w świecie mody była najbardziej znana jako adwokatka i popularyzatorka noszenia wśród kobiet jednoczęściowego, bardzo prostego stroju pływackiego.
Kellerman sama urodzona w epoce kiedy kobiety wychodziły na plażę okutane od stóp do głów w ciężkie i niepraktyczne stroje kąpielowe, z własnego doświadczenia wiedziała jak ważny dla kobiety, która chce się nie tylko kąpać ale również i pływać, jest odpowiedni kostium kąpielowy. Dlatego około 1907 roku zaczęła lansować strój pływacki swojego pomysłu, który przeszedł do historii mody. Swoją formą nie przypominał niczego co do tej pory kobiety mogły nosić chcąc kąpać się i pływać, natomiast był bardzo zbliżony do ówczesnych męskich kostiumów pływackich oraz gimnastycznych. Po pierwsze był jednoczęściowy i pozbawiony wszelkiej dekoracji (lamówek, falbanek, koronek, marynarskich kołnierzy itp.). Miał niewielki okrągły dekolt, króciuteńkie rękawy oraz nogawki sięgające zaledwie do połowy uda, czasami rękawy były zastępowane przez szerokie ramiączka. Uszyty był z ciemnej, miękkiej dzianinowej tkaniny, która doskonale opinała i podkreślała sylwetkę kobiecą. Strój ten już niczego nie maskował. Kellerman nosiła go na gołe ciało albo na gorset razem z ciemnymi pończochami lub sam do gołych nóg, co szczególnie w purytańskiej Ameryce wywołało prawdziwy skandal. W 1907 roku po ukazaniu się w takim stroju na plaży w Bostonie została ona zaaresztowana za obrazę moralności. Chociaż kostium, który próbowała wprowadzić w życie, tak naprawdę spotkał się z cieplejszym przyjęciem dopiero w latach 20. XX wieku, to stroje kąpielowe i pływackie z tego okresu stawały się co raz bardziej uproszczone.
Warto również wspomnieć, że kampania Anette Kellerman na rzecz uproszczenia i zreformowania damskich strojów kąpielowych, zbiegła się w czasie z dopuszczeniem kobiet– pływaczek do udziału w Olimpiadzie 1912 roku, która odbyła się w Sztokholmie. Pośród czterdziestu jeden zawodniczek reprezentujących dziesięć krajów, dwie z nich pochodziły, tak jak Kellerman z Australii. Były to pływaczki: Fanny Durack i Wilhelmina Wylie. Zdobyły one na tej olimpiadzie dwa medale w pływaniu: złoty i srebrny, a przecież mało brakowało i wcale nie wzięły by udziału w tej imprezie. Początkowo nie chciano ich włączyć do drużyny australijskiej, bo obawiano się, że ich skąpe stroje pływackie mogą skompromitować cały kontynent. Radzono im nawet aby w tłumie poruszały się ubrane w szczelnie zakrywające ciało płaszcze kąpielowe i ściągały je z siebie na moment przed startem. Zawodniczki nie chcąc wywołać skandalu nie startowały w kostiumach kąpielowych pomysłu ich rodaczki tylko wybrały stroje, które swoją formą były bardzo zbliżone do ówczesnych męskich kostiumów kąpielowych- o dziwo fakt ten nie wywołał żadnych obiekcji.
A jak wyglądały męskie kostiumu kąpielowe w okresie przed I Wojną Światową?
Trzeba przyznać, że męskie stroje pływacko-kąpielowe nie przechodziły takich ewolucji na przestrzeni dekad jak kostiumy damskie.
W tym okresie panowie cały czas mogli kapać się w jednoczęściowych kostiumach na ramiączkach z nogawkami sięgającymi do połowy uda, jednak w tym okresie pojawiły się również interesująco wyglądające kostiumy dwuczęściowe oraz bardzo jak na tamte czasy odważne kostiumy, składające się tylko z bardzo wysoko wyciętych spodenek, które swoją formą przypominały dwa zszyte ze sobą trójkąty. Spodenki te całkowicie odsłaniały nogi pływaków a panowie w nich występujący również po raz pierwszy publicznie pokazywali swoją klatkę piersiową. Te niezwykle śmiałe ubiory w 1912 roku zaprezentowała na Olimpiadzie w Sztokholmie drużyna pływaków amerykańskich, interesujący jest fakt, że ich stroje nie wywołały żadnego skandalu, co jest dowodem na to, że wszelkie ograniczenia dotyczące ubioru jak i też kwestii związanych z przyzwoitością w większym stopniu obejmowały kobiety niż mężczyzn. Mimo wszystko ta odważna propozycja zawodników amerykańskich nie spotkała się z zainteresowaniem ze strony samych panów, a na widok mężczyzny w samych spodenkach kąpielowych, dumnie prezentującego piękną klatkę piersiową, trzeba będzie poczekać do lat 30. XX wieku.
Trzeba również przyznać, że w tym czasie panowie również mieli więcej fasonów do wyboru, kostiumy miały zróżnicowane zdobienia no i mężczyźni wyglądali w nich o wiele lepiej niż w tych jednoczęściowych w paski, przypominających uniformy więzienne. Ówczesne ryciny żurnalowe proponują panom tradycyjne kostiumy jednoczęściowe na ramiączka lub też dwuczęściowe- składające się z góry z krótkim rękawem lub bez, które przypominają tunikę i sięgają za biodra a do tego noszone są obcisłe spodenki nad kolano. Stroje te mogą być zdobione kontrastowymi paskami na końcach nogawek, przy rękawach lub u dołu tunik.
© Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie 2020. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Deklaracja dostępności Wilanów dla Młodych Talentów

Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie zobowiązuje się zapewnić dostępność swojej strony internetowej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych. Oświadczenie w sprawie dostępności ma zastosowanie do strony internetowej Wilanów dla Młodych Talentów.

  • Data publikacji strony internetowej:
  • Data ostatniej istotnej aktualizacji:

Status pod względem zgodności z ustawą

Strona internetowa jest niezgodna z ustawą o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych z powodu niezgodności lub wyłączeń wymienionych poniżej.

Treści niedostępne

  • Brak opisów alternatywnych do treści nietekstowych (np. zdjęć i ilustracji). Brakujące opisy są systematycznie uzupełniane. (1.1.1, A)
  • Treści na stronie nie mają jasnej struktury (nieprawidłowe użycie znaczników semantycznych) (1.3.1, A)
  • Strona jest oparta na tabeli i przez to nie jest zrozumiała dla osób z niepełnosprawnością wzroku (1.3.2, A)
  • Miejscami nie jest zapewniony wystarczający kontrast minimalny. (1.4.3, AA)
  • Przy powiększeniu do 200% tekst źle się wyświetla i w ogóle nie ma możliwości odczytania tekstu po prawej stronie (1.4.4, AA)
  • Jednoznakowych skrótów klawiszowych nie można wyłączyć ani przemapować. (2.1.4, A)
  • Brak możliwości pominięcia pewnych bloków strony. Nie działają skróty klawiaturowe. (2.4.1, A)
  • Tytuł jest identyczny na podstronach i na stronie głównej. (2.4.2, A)
  • Nie wszystkie elementy aktywne są opisane albo nie zawsze opis jest jednoznaczny. (2.4.4, A)
  • Stronę w danym serwisie można zlokalizować tylko za pomocą jednego sposobu. (2.4.5, AA)
  • Brak nagłówków (2.4.6, AA)
  • Brak znacznika lang="pl" (3.1.1, A; 3.1.2, AA)
  • Brak identyfikatorów bądź unikalnych identyfikatorów. (4.1.1, A)

Przygotowanie deklaracji w sprawie dostępności

  • Deklarację sporządzono dnia:
  • Deklarację została ostatnio poddana przeglądowi i aktualizacji dnia:

Deklarację sporządzono na podstawie oceny podmiotu zewnętrznego przeprowadzonej przez Spółdzielnia Socjalna FADO.

Informacje zwrotne i dane kontaktowe

  • Za rozpatrywanie uwag i wniosków odpowiada: Maria Zielińska.
  • E-mail: mzielinska@muzeum-wilanow.pl
  • Telefon: 785905734

Każdy ma prawo:

  • zgłosić uwagi dotyczące dostępności cyfrowej strony lub jej elementu,
  • zgłosić żądanie zapewnienia dostępności cyfrowej strony lub jej elementu,
  • wnioskować o udostępnienie niedostępnej informacji w innej alternatywnej formie.

Żądanie musi zawierać:

  • dane kontaktowe osoby zgłaszającej,
  • wskazanie strony lub elementu strony, której dotyczy żądanie,
  • wskazanie dogodnej formy udostępnienia informacji, jeśli żądanie dotyczy udostępnienia w formie alternatywnej informacji niedostępnej.

Rozpatrzenie zgłoszenia powinno nastąpić niezwłocznie, najpóźniej w ciągu 7 dni. Jeśli w tym terminie zapewnienie dostępności albo zapewnienie dostępu w alternatywnej formie nie jest możliwe, powinno nastąpić najdalej w ciągu 2 miesięcy od daty zgłoszenia. Jeżeli zapewnienie dostępności cyfrowej nie będzie możliwe, podmiot publiczny może zaproponować alternatywny sposób dostępu do informacji. W przypadku, gdy podmiot publiczny odmówi realizacji żądania zapewnienia dostępności lub alternatywnego sposobu dostępu do informacji, wnoszący żądanie może tą samą drogą złożyć skargę w sprawie zapewnienia dostępności cyfrowej strony internetowej, aplikacji mobilnej lub elementu strony internetowej.

Skargi i odwołania

Po wyczerpaniu wskazanej procedury skargę można złożyć również do Rzecznika Praw Obywatelskich.

Dostępność architektoniczna

  • Parking i najbliższy przystanek znajdują się w odległości ok. 300 m od pałacu.
    Z pobliskich przystanków autobusowych oraz parkingu do pałacu prowadzi kilka dróg. Bezpośrednio do muzeum dochodzi się po nierównej nawierzchni, która częściowo składa się z kamieni polnych (tzw. kocie łby), częściowo jest to nawierzchnia HanseGrand. 
  • Ze strony muzeum można pobrać plan pałacu i ogrodów z zaznaczonymi trudnościami oraz udogodnieniami architektonicznymi. Na planie zaznaczone są najwygodniejsze trasy dojścia do pałacu z najbliższych przystanków autobusowych oraz z parkingu.
  • Najdogodniejszym przejściem są pasy z sygnalizacją świetlną znajdujące się przy barze McDonald. Przechodzimy na drugą stronę ulicy, dochodzimy do ogrodzenia, po czym kierujemy się w prawo i cały czas idziemy prosto chodnikiem. Po drodze po lewej stronie mijamy szereg budynków oraz kościół, za którym zaczyna się teren muzeum.
  • Opis dojścia z pętli autobusowej do kasy a następnie do pałacu dostępny jest również w formacie tekstowym oraz jako opis słowny w formacie mp3.
  • Kasa muzeum znajduje się w budynku przy ul. St. Kostki Potockiego. Do środka wchodzi się po schodach. Dla osób z trudnościami w poruszaniu się przed kasą umieszczony jest słupek ze specjalnym przyciskiem. Po naciśnięciu przycisku pracownik kasy zgłosi się do Państwa.
  • Wejście do pałacu dostępne dla osób z niepełnosprawnością ruchową znajduje się w prawym skrzydle pałacu (od Sieni Zielonej).
  • Dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich dostępne są parter pałacu oraz park. Muzeum dysponuje rampami rozkładanymi ułatwiającymi wjazd i wyjazd z pałacu oraz poruszanie się po parterze pałacowym. WAŻNE! Ze względu na historyczny charakter miejsca jeszcze nie wszystkie progi zostały usunięte, a długość ramp, jakie możemy zastosować w obecnych warunkach, pozwala na osiągnięcie kąta nachylenia przy wjeździe i wyjeździe wynoszącego 24%. Dlatego osoby poruszające się na wózkach inwalidzkich proszone są o przyjście do muzeum wraz z osobą towarzyszącą.
  • Uwaga! Ze względu na przejściowe trudności techniczne osoby poruszające się na wózkach elektrycznych czasowo nie mają możliwości wjazdu do pałacu. Niedogodności zostaną jak najszybciej usunięte.
  • Pierwsze piętro pałacu i Sala Uczt oraz poziom -1 nie są dostępne dla osób z niepełnosprawnością ruchową, w szczególności poruszających się na wózkach.
  • W każdym pomieszczeniu w pałacu znajduje się krzesło, z którego może skorzystać osoba potrzebująca odpoczynku.
  • W Galerii Północnej, Galerii Południowej oraz w Salonie Malinowym przygotowane zostały dodatkowe miejsca do siedzenia.
  • Toaleta dostosowana do potrzeb osób poruszających się na wózkach inwalidzkich znajduje się w Ogrodzie Różanym.
  • Do budynku i wszystkich jego pomieszczeń można wejść z psem asystującym i psem przewodnikiem.
stat