Stanisław Kostka Potocki, Jacques Louis David, 1781, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie
Główna Konkurs Sport i rekreacja Moda i obyczaje XVII w. Moda i obyczaje XVIII w. Moda i obyczaje XIX w. Sztuka krawiectwa
Sport i rekreacja
Ubiory do polowań i jazdy konnej w XVII w.
Ubiory sportowe w XVIII w.
Sprawdź się!
Ubiory sportowe w XIX w.
Automobiliści
W goglach i prochowcu
Płaszcz duster i gogle
Modni automobiliści
Artyści a strój automobilowy
Wyścigi i rajdy
Cykliści
Panowie w pończochach
O amazonkach
Golfiści
Zielona kamizelka
Czerwony frak
Dobry styl
Raj bez Ewy
"Ikona" mody golfowej
Knickerbockers dla kobiet
Kobiecości na polach golfowych
Jeźdźcy
Dandysi na koniach
Romantyczne lwice w cylinderkach
Smukła nóżka w bryczesach
Kąpielownicy
Dawni kąpielownicy i ich stroje
Kabiny i maszyny kąpielowe
Gorsety kąpielowe
Po I wojnie światowej
Krokieciści
Czerwony żakiecik
Krokiet
Kurtka Garibaldiego
Winslow Homer
II turniura
Ostatnie dobre lata
Łyżwiarze
Szkockie kratki i kożuszki
Dawni łyżwiarze
Ponętna nóżka
Gwiazdy łyżwiarstwa
Myśliwi
Od czerwonego rajtroka do marynarki norfoldzkiej
Czerwone kurtki
Bertie i jego marynarka
Szermierze
Tenisiści
Pokaz mody na korcie
Królewska gra
Wamsy, kamizelki, domowe czapki
Tenis ziemny
W gorsecie i tiurniurze na korcie
Wiktoriańskie damy
Wygodne stroje męskie
Biały sport
Walka o wygodę
Lata szalone, lata złote
Nowy styl, nowa sylwetka
Bogini kortu
Bitwa o szorty
Pończochy
Modni automobiliści
Materiały z ostatnich lat przed wybuchem I wojny światowej ukazują zmiany, jakie zaszły w damskim stroju automobilowym. Automobilistki nie noszą już długich płaszczy tylko obszerne peleryny a do tego modne wąskie spódnice. Modernizacji uległy również ich nakrycia głowy- panie nie noszą już ogromnych kapeluszy z szerokim rondem tylko małe twarzowe kapelusiki. Były one noszone długo bo aż po kres I wojny światowej. Ówczesne katalogi słynnych domów towarowych oferowały kobietom niezwykle szeroki wybór nakryć głowy tego typu a dowodem może być ilustracja z katalogu Sears`a z 1916 roku.
Magazyn ów w ten sposób reklamuje swój towar: „Kapelusze do samochodu oraz sportowe nakrycia głowy. Noś odpowiedni kapelusz w odpowiednim czasie.” Wśród prezentowanych tu nakryć głowy znaleźć możemy małe toczki przybrane pikowanym jedwabiem, materiałowymi kwiatami lub fantazyjnymi kokardami; czepeczki swoją formą nawiązujące do kapeluszy-budek noszonych w początkach XIX wieku; klasyczne canotier; czy kapelusze gdzie główka wykonana jest z materiału a rondo z cienkiej słomy. Każde z tych nakryć głowy jest przybrane wstążką, ozdobną klamerką itp. a końce rodna są czasem oblamowane takim samym materiałem, który zdobi główkę kapelusza.
Nieocenione katalogi Sears`a ukazują również jak wyglądał modny strój automobilisty w wydaniu męskim przed I wojną światową oraz zaraz po niej.
W 1914 roku najmodniejszym strojem do samochodu, jak ukazuje jedna z rycin katalogu były różnego rodzaju długie płaszcze typu duster, obszerne futra modne jeszcze kilka lat wcześniej całkowicie odeszły do lamusa. W tym okresie pan, który chciał modnie wyglądać prowadząc auto, mógł założyć na siebie długi płaszcz, zwykle sięgający do pół łydki jednorzędowy lub dwurzędowy, którego cechą charakterystyczną był mały zaokrąglony kołnierzyk modny w tym czasie. Rękawy tych płaszczy były dodatkowo wyposażone w specjalne klapki, dzięki którym można było u dołu regulować szerokość rękawa. Oprócz tego płaszcze były z każdej strony wyposażone w kieszenie. Szyto je, jak informuje reklama, z lnu, bawełny lub materiałów wełnianych. Płaszcz lniany miał zwykle naturalny kolor tkaniny, z której go wykonano, bawełniany był ciemny w ukośne prążki a wełniany – szary. Do tego typu ubiorów wierzchnich wkładano niezbyt szerokie spodnie z mankietem u dołu oraz sznurowane buty a na głowę różne czapki: kaszkiety lub kapelusze - melonik lub Fedorę. Jak ukazuje rycina z tego samego katalogu, tylko z roku 1920 męskie stroje automobilowe nie uległy wielkiej rewolucji.
Obok długich płaszczy jednorzędowych bardzo podobnych do tych z 1914 roku (jedyną różnicę stanowi kształt kołnierzyka, już nie zaokrąglony tylko z ostrymi końcami) modne stały się płaszcze z wykładanym kołnierzem i z wyłogami, które w talii można było ścisnąć paskiem. Płaszcze te były nadal szyte z bawełny i lnu, jednak, jak podkreśla reklama, nie były to już płaszcze nieprzemakalne. W tym okresie każdy samochód posiadał już dach na stałe lub składany a do tego przednią szybę, więc płaszcze tego typu nie stanowiły żadnego problemu. Panowie nadal nosili do nich wąskie spodnie z mankietem, sznurowane buty oraz przeróżne nakrycia głowy: kaszkiety z malutkimi goglami, kapelusze ale już nie meloniki.
Samochód, który do dnia dzisiejszego bardziej kojarzy się z mężczyzną niż z kobietą, a wielu uważa panie za fatalnych kierowców, których nigdy nie powinno się dopuszczać do siedzenia z kierownicą, w latach 20. XX wieku stał się, obok fryzury á la garçonne, spódnicy lekko za kolano oraz publicznego palenia papierosów, jednym z przejawów emancypacji płci pięknej. Co raz więcej kobiet samodzielnie prowadziło samochody, było ich właścicielkami oraz brało udział w wyścigach samochodów rajdowych. Było to m.in. spowodowane zmianami, jakie zaszły w życiu kobiet w okresie I Wojny Światowej. W tym czasie wiele pań przejęło obowiązki i stanowiska dawniej zajmowane głównie przez mężczyzn m.in. siadając za kierownicą autobusów, ambulansów czy taksówek. Po wojnie widok kobiety prowadzącej samochód nie był już niczym dziwnym a panie chętnie korzystały z dobrodziejstw, które dawało im posiadanie i prowadzenie samochodu.
Opisując stroje automobilistek w latach 20. XX wieku nie można nie zacząć od obrazu, który został uznany za: „Idealny portret tamtego okresu.” Jest to obraz doskonale znany. Dziełem tym jest słynny Autoportret w zielonym bugatti autorstwa Tamary de Łempickiej (1898-1980) z 1925 roku . Łempicka ukazał tu siebie jedynie w popiersiu siedząc we wnętrzu samochodu. Na głowie ma modną pilotkę ściśle przylegającą do głowy zapiętą pod brodą na cienki pasek. Do tego nosi szarą bluzę z takim samym szalem owiniętym wokół szyi oraz żółte rękawiczki. Warto zwrócić uwagę, że zarówno strój jak i fryzura Łempickiej są doskonałymi przykładami całkiem nowej mody, która rodziła się właśnie ok. 1925 roku. W tym czasie panie zaczynają nosić sukienki-tuby o obniżonej talii, garsonki składające się z bluzy zwanej kasakiem oraz spódnicy o nowej długości lekko za kolano oraz małych kapeluszy typu kask a do tego krótkie włosy obcięta á la garçonne lub á la Eton boy. Autoportret ten artystka namalowała jako projekt na okładkę modnego czasopisma „Die Dame”, a sama nigdy nie była posiadaczką sportowego Bugatti tylko skromnego, żółtego Renault. Jednak strój, poza oraz nastrój wolności, niezależności i pewnego szaleństwa, który bił z tego obrazu, przyczynił się do wielkiej popularności tego dzieła oraz samej autorki i dodatkowo: „Został okrzyknięty wizerunkiem nowoczesnej kobiety.” Interesujący jest fakt, że dawniej uważano, że kobieta na tle samochodu, w samochodzie itp. wcale nie musi się kojarzyć z wyzwoleniem i emancypacją a wręcz przeciwnie ze zniewoleniem i poddaniem mężczyźnie, którego ów automobil uosabia. Tak na ten temat pisze Néret: „Idealna harmonia między kobietą i przedmiotem, ona opatrzona nazwiskiem wielkiego krawca, on emblematem projektanta i producenta. Zwyczajowo oczekujemy zamiany ról pomiędzy elementami tego obrazu: w społeczeństwie takim jak nasze, opierając się na idei posiadania, kobieta staje się przedmiotem, a samochód jawi się jako symbol potencji mężczyzny, który go stworzył. Ukryta symbolika narzuca się sama: […] kobieta – pełna wdzięku istota w szykownym kostiumie z lat 20. w pewnym sensie ogłasza, że poddaje się sile porywczości motoru, w jego najbardziej elementarnej formie ekspresji.” Néret zwraca jednak uwagę, że szczególnie w wypadku Łempickiej, kobiety która sama musiała zarabiać na utrzymanie swoje i córki a ponad to była osobą niezwykle niezależną, nie lubiącą wszelkich ograniczeń, interpretacja powinna być inna: samochód staje się tu narzędziem i symbolem emancypacji kobiet. „Kobieta posiada władzę nad maszyną i może narzucić jej swoją wolę, zachęcić do szalonych wyczynów, zmienić w potulnego niewolnika.” Z czasem ta druga interpretacja zaczęła być bardziej popularna a samą Tamarę zaczęto utożsamiać z tym autoportretem oraz nowym typem kobiecości, który wyrażał. Często mówiono o niej: „Bogini ery automobilu o stalowych oczach.” (strój, w którym się sportretowała doskonale współgra z owym kolorem jej oczu). Dowodem na to, że strój, który artystka nosi na tym obrazie nie jest przypadkowy, tylko starannie dobrany pod kątem samochodu, który prowadzi, jest słynne zdanie: „Zawsze ubierałam się jak samochód, a samochód jak ja.”
Jak ukazują ryciny z tego okresu automobilistki, które w dwudziestoleciu międzywojennym chciały być modne, szykowne i eleganckie miały do wyboru wiele różnych strojów. Nadal dużą popularnością cieszyły się płaszcze. Jednak nie te długie, okrywające sylwetkę kobiecą od szyj aż po kostki tylko krótsze sięgające lekko za kolano, mogły one mieć kołnierze szalowe lub wykładane z dość dużymi wyłogami, były jedno lub dwurzędowe, zaopatrzone w kieszenie z zaznaczoną talią lub luźne. Szyto je z gładkich lub wzorzystych na przykład kraciastych materiałów.
Do wyboru były również garsonki składające się z jednorzędowej marynarki z kieszeniami lub bez oraz wąskiej spódnicy do pół łydki gładkiej lub zapinanej na całej długości na drobne guziczki. Pod to można było założyć jasną bluzkę z kołnierzykiem przyozdobioną kokardą. Na głowę modny kapelusz klosz lub kask spod, którego widać było modnie obcięte, krótkie włosy. Panie bardziej nowoczesne i wyzwolone mogły również do męskiej marynarki typu norfolk jacket założyć spodnie do kolan tzw. knickerbockers a do tego wzorzyste pończochy i sznurowane buty.
Modnym dodatkiem były małe, podłużne torebki na ramię oraz nakrycia głowy- kapelusze typu kask czy klosz, berety oraz czapka typu pilotka noszona wraz z goglami na przykład słynnej firmy Meyrowitz. Warto wspomnieć, że beret, jasny kombinezon oraz rękawiczki stały się w tym okresie znakiem rozpoznawczym słynnej w dwudziestoleciu międzywojennym Hellé Nice (właściwie Hélène Delange) aktorki, tancerki oraz uczestniczki rajdów samochodowych.
© Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie 2020. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Deklaracja dostępności Wilanów dla Młodych Talentów

Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie zobowiązuje się zapewnić dostępność swojej strony internetowej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych. Oświadczenie w sprawie dostępności ma zastosowanie do strony internetowej Wilanów dla Młodych Talentów.

  • Data publikacji strony internetowej:
  • Data ostatniej istotnej aktualizacji:

Status pod względem zgodności z ustawą

Strona internetowa jest niezgodna z ustawą o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych z powodu niezgodności lub wyłączeń wymienionych poniżej.

Treści niedostępne

  • Brak opisów alternatywnych do treści nietekstowych (np. zdjęć i ilustracji). Brakujące opisy są systematycznie uzupełniane. (1.1.1, A)
  • Treści na stronie nie mają jasnej struktury (nieprawidłowe użycie znaczników semantycznych) (1.3.1, A)
  • Strona jest oparta na tabeli i przez to nie jest zrozumiała dla osób z niepełnosprawnością wzroku (1.3.2, A)
  • Miejscami nie jest zapewniony wystarczający kontrast minimalny. (1.4.3, AA)
  • Przy powiększeniu do 200% tekst źle się wyświetla i w ogóle nie ma możliwości odczytania tekstu po prawej stronie (1.4.4, AA)
  • Jednoznakowych skrótów klawiszowych nie można wyłączyć ani przemapować. (2.1.4, A)
  • Brak możliwości pominięcia pewnych bloków strony. Nie działają skróty klawiaturowe. (2.4.1, A)
  • Tytuł jest identyczny na podstronach i na stronie głównej. (2.4.2, A)
  • Nie wszystkie elementy aktywne są opisane albo nie zawsze opis jest jednoznaczny. (2.4.4, A)
  • Stronę w danym serwisie można zlokalizować tylko za pomocą jednego sposobu. (2.4.5, AA)
  • Brak nagłówków (2.4.6, AA)
  • Brak znacznika lang="pl" (3.1.1, A; 3.1.2, AA)
  • Brak identyfikatorów bądź unikalnych identyfikatorów. (4.1.1, A)

Przygotowanie deklaracji w sprawie dostępności

  • Deklarację sporządzono dnia:
  • Deklarację została ostatnio poddana przeglądowi i aktualizacji dnia:

Deklarację sporządzono na podstawie oceny podmiotu zewnętrznego przeprowadzonej przez Spółdzielnia Socjalna FADO.

Informacje zwrotne i dane kontaktowe

  • Za rozpatrywanie uwag i wniosków odpowiada: Maria Zielińska.
  • E-mail: mzielinska@muzeum-wilanow.pl
  • Telefon: 785905734

Każdy ma prawo:

  • zgłosić uwagi dotyczące dostępności cyfrowej strony lub jej elementu,
  • zgłosić żądanie zapewnienia dostępności cyfrowej strony lub jej elementu,
  • wnioskować o udostępnienie niedostępnej informacji w innej alternatywnej formie.

Żądanie musi zawierać:

  • dane kontaktowe osoby zgłaszającej,
  • wskazanie strony lub elementu strony, której dotyczy żądanie,
  • wskazanie dogodnej formy udostępnienia informacji, jeśli żądanie dotyczy udostępnienia w formie alternatywnej informacji niedostępnej.

Rozpatrzenie zgłoszenia powinno nastąpić niezwłocznie, najpóźniej w ciągu 7 dni. Jeśli w tym terminie zapewnienie dostępności albo zapewnienie dostępu w alternatywnej formie nie jest możliwe, powinno nastąpić najdalej w ciągu 2 miesięcy od daty zgłoszenia. Jeżeli zapewnienie dostępności cyfrowej nie będzie możliwe, podmiot publiczny może zaproponować alternatywny sposób dostępu do informacji. W przypadku, gdy podmiot publiczny odmówi realizacji żądania zapewnienia dostępności lub alternatywnego sposobu dostępu do informacji, wnoszący żądanie może tą samą drogą złożyć skargę w sprawie zapewnienia dostępności cyfrowej strony internetowej, aplikacji mobilnej lub elementu strony internetowej.

Skargi i odwołania

Po wyczerpaniu wskazanej procedury skargę można złożyć również do Rzecznika Praw Obywatelskich.

Dostępność architektoniczna

  • Parking i najbliższy przystanek znajdują się w odległości ok. 300 m od pałacu.
    Z pobliskich przystanków autobusowych oraz parkingu do pałacu prowadzi kilka dróg. Bezpośrednio do muzeum dochodzi się po nierównej nawierzchni, która częściowo składa się z kamieni polnych (tzw. kocie łby), częściowo jest to nawierzchnia HanseGrand. 
  • Ze strony muzeum można pobrać plan pałacu i ogrodów z zaznaczonymi trudnościami oraz udogodnieniami architektonicznymi. Na planie zaznaczone są najwygodniejsze trasy dojścia do pałacu z najbliższych przystanków autobusowych oraz z parkingu.
  • Najdogodniejszym przejściem są pasy z sygnalizacją świetlną znajdujące się przy barze McDonald. Przechodzimy na drugą stronę ulicy, dochodzimy do ogrodzenia, po czym kierujemy się w prawo i cały czas idziemy prosto chodnikiem. Po drodze po lewej stronie mijamy szereg budynków oraz kościół, za którym zaczyna się teren muzeum.
  • Opis dojścia z pętli autobusowej do kasy a następnie do pałacu dostępny jest również w formacie tekstowym oraz jako opis słowny w formacie mp3.
  • Kasa muzeum znajduje się w budynku przy ul. St. Kostki Potockiego. Do środka wchodzi się po schodach. Dla osób z trudnościami w poruszaniu się przed kasą umieszczony jest słupek ze specjalnym przyciskiem. Po naciśnięciu przycisku pracownik kasy zgłosi się do Państwa.
  • Wejście do pałacu dostępne dla osób z niepełnosprawnością ruchową znajduje się w prawym skrzydle pałacu (od Sieni Zielonej).
  • Dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich dostępne są parter pałacu oraz park. Muzeum dysponuje rampami rozkładanymi ułatwiającymi wjazd i wyjazd z pałacu oraz poruszanie się po parterze pałacowym. WAŻNE! Ze względu na historyczny charakter miejsca jeszcze nie wszystkie progi zostały usunięte, a długość ramp, jakie możemy zastosować w obecnych warunkach, pozwala na osiągnięcie kąta nachylenia przy wjeździe i wyjeździe wynoszącego 24%. Dlatego osoby poruszające się na wózkach inwalidzkich proszone są o przyjście do muzeum wraz z osobą towarzyszącą.
  • Uwaga! Ze względu na przejściowe trudności techniczne osoby poruszające się na wózkach elektrycznych czasowo nie mają możliwości wjazdu do pałacu. Niedogodności zostaną jak najszybciej usunięte.
  • Pierwsze piętro pałacu i Sala Uczt oraz poziom -1 nie są dostępne dla osób z niepełnosprawnością ruchową, w szczególności poruszających się na wózkach.
  • W każdym pomieszczeniu w pałacu znajduje się krzesło, z którego może skorzystać osoba potrzebująca odpoczynku.
  • W Galerii Północnej, Galerii Południowej oraz w Salonie Malinowym przygotowane zostały dodatkowe miejsca do siedzenia.
  • Toaleta dostosowana do potrzeb osób poruszających się na wózkach inwalidzkich znajduje się w Ogrodzie Różanym.
  • Do budynku i wszystkich jego pomieszczeń można wejść z psem asystującym i psem przewodnikiem.
stat