Stanisław Kostka Potocki, Jacques Louis David, 1781, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie
Główna Konkurs Sport i rekreacja Moda i obyczaje XVII w. Moda i obyczaje XVIII w. Moda i obyczaje XIX w. Sztuka krawiectwa
Sport i rekreacja
Ubiory do polowań i jazdy konnej w XVII w.
Ubiory sportowe w XVIII w.
Sprawdź się!
Ubiory sportowe w XIX w.
Automobiliści
W goglach i prochowcu
Płaszcz duster i gogle
Modni automobiliści
Artyści a strój automobilowy
Wyścigi i rajdy
Cykliści
Panowie w pończochach
O amazonkach
Golfiści
Zielona kamizelka
Czerwony frak
Dobry styl
Raj bez Ewy
"Ikona" mody golfowej
Knickerbockers dla kobiet
Kobiecości na polach golfowych
Kąpielownicy
Dawni kąpielownicy i ich stroje
Kabiny i maszyny kąpielowe
Gorsety kąpielowe
Po I wojnie światowej
Krokieciści
Czerwony żakiecik
Krokiet
Kurtka Garibaldiego
Winslow Homer
II turniura
Ostatnie dobre lata
Łyżwiarze
Szkockie kratki i kożuszki
Dawni łyżwiarze
Ponętna nóżka
Gwiazdy łyżwiarstwa
Szermierze
Tenisiści
Magdalena Bialic
Moda sportowa w XVIII wieku
W wieku XVIII uprawianie sportu oraz moda sportowa tak naprawdę zaczynały dopiero raczkować. W tym okresie do najpopularniejszych dyscyplin sportowych należały: polowania oraz jazda konna a zimą jazda na łyżwach.
W I połowie XVIII stulecia ubiory sportowe, służące w tym okresie do jazdy konnej i na polowania, pozostawała pod wpływem mody francuskiej.
Panowie chcący uprawiać te sporty, zakładali kaftany w typie justeaucorps a następnie habit oraz spodnie do kolan w typie culotte. Komplety te szyto ze szlachetnych tkanin: jedwabi i aksamitów, ale od tych noszonych na co dzień (np. na dworze królewskim) różniły się skromną i oszczędną dekoracją. Do tego panowie przywdziewali kamizelki, koszule oraz czarne kapelusze typu tricorne a zamiast płytkich pantofli na obcasie zakładali długie, czarne skórzane buty za kolano. Do tego dochodziły odpowiednie akcesoria myśliwskie: trąbki, torby, strzelby, a do jazdy konnej bat.
Jak wyglądały stroje noszone na okazję polowań i w czasie jazdy konnej przez polskich szlachciców i arystokratów w I połowie XVIII wieku, obrazuje kilka ciekawych przykładów:
W XVIII wieku polowania oraz jazda konna były sportami, które bardzo chętnie uprawiały szlachetnie urodzone damy.
Na tę okazję zakładały strój, który zaczęto nazywać amazonką. Składał się on z części górnej, o kroju męskiego justeaucorps lub habitu, do tego dochodziła również kamizelka i koszula w męskim stylu oraz szeroka spódnica, pod którą kryły się praktyczne spodenki do kolan. Ze względu na fakt, że cechą charakterystyczną amazonek noszonych przez panie był ich wybitnie męski charakter, dodatki, które damy do nich dobierały, też zapożyczyły z garderoby swoich mężów lub ojców. Były to kapelusze w typie tricorne oraz długie skórzane buty za kolano.
W II połowie XVIII wieku moda sportowa staje się coraz bardziej uproszczona i inspirowana strojami angielskimi. Panowie, którzy w tym okresie chcieli polować, jeździć konno czy ślizgać się na łyżwach, mieli do wyboru praktyczne kurtki myśliwskie o kroju fraka, same fraki (wprowadzone w modę przez angielskich mieszczan) lub płaszcze frakowe tzw. redingote. Szyte były one z praktycznych i tańszych od jedwabi wełen oraz płótna a ich jedyną ozdobę stanowiły płaskie, mosiężne guziki. Do tego mogli założyć spodnie do kolan, ale nie tak obcisłe i szyte z jedwabi lub aksamitów, jak francuskie culottes, tylko bryczesy ze skór lub zamszu do kolan. Do tego dochodził kapelusz z filcu o wysokiej główce i okrągłym szerokim rondzie oraz bardzo wygodne skórzane buty: długie, czarne do kolan z jaśniejszym wyłożeniem lub całe czarne, do pół łydki, sznurowane.
Przykłady tego typu strojów znajdujemy na wielu obrazach m.in.: wedutach Bernarda Bellotto zw. Canalettem – Widok Warszawy z pałacem Ordynackim z 1772 roku, gdzie po prawej stronie ukazano dwóch myśliwych powracających z hartami z polowania czy obrazie przedstawiającym ulicę Długą z 1777 roku, gdzie po prawej stronie malarz bardzo starannie namalował postaci dwóch jeźdźców.
Jak wyglądały bryczesy, doskonale widać również na słynnym konnym portrecie Stanisława Kostki Potockiego pędzla Jacques Louis Davida z 1781 roku.
Podobnie jak u panów w II połowie XVIII wieku, stroje rodzimych wielbicielek sportów wzorowane były na ubiorach angielskich. Panie, które w tym okresie chciały jeździć konno, polować czy ślizgać się na lodzie, tak naprawdę miały do tego celu jeden najbardziej odpowiedni strój: amazonkę. Jednak w tym okresie mogła ona występować w dwóch wariantach: do góry o kroju fraka lub redingote, panie mogły zakładać spódnicę do kostek (polowanie, jazda konna) lub nad kostkę (łyżwiarstwo). Pod spódnicą znowu kryły się spodenki-bryczesy a głowę zdobił angielski filcowy kapelusz z pękiem piór. Amazonki pań były tak samo skromne jak stroje panów.
Doskonale obrazuje to weduta Canaletta z 1775 roku, zatytułowana „Łąki wilanowskie” Malarz ukazał na niej jedną z najsłynniejszych amazonek tego czasu Marię Teresę z Poniatowskich Tyszkiewiczową – bratanicę króla Stanisława w towarzystwie jej brata – księcia Józefa Poniatowskiego.
Na akwareli Jana Piotra Norblina zatytułowanej „Zabawa na lodzie w Powązkach” z 1782 roku, widzimy zwolenników szaleństwa na lodzie, którzy też przywdziewali wyżej opisane ubiory angielskie. Podobnie jak i cała pozostała Europa w tym okresie.
© Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie 2020. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Deklaracja dostępności Wilanów dla Młodych Talentów

Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie zobowiązuje się zapewnić dostępność swojej strony internetowej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych. Oświadczenie w sprawie dostępności ma zastosowanie do strony internetowej Wilanów dla Młodych Talentów.

  • Data publikacji strony internetowej:
  • Data ostatniej istotnej aktualizacji:

Status pod względem zgodności z ustawą

Strona internetowa jest niezgodna z ustawą o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych z powodu niezgodności lub wyłączeń wymienionych poniżej.

Treści niedostępne

  • Brak opisów alternatywnych do treści nietekstowych (np. zdjęć i ilustracji). Brakujące opisy są systematycznie uzupełniane. (1.1.1, A)
  • Treści na stronie nie mają jasnej struktury (nieprawidłowe użycie znaczników semantycznych) (1.3.1, A)
  • Strona jest oparta na tabeli i przez to nie jest zrozumiała dla osób z niepełnosprawnością wzroku (1.3.2, A)
  • Miejscami nie jest zapewniony wystarczający kontrast minimalny. (1.4.3, AA)
  • Przy powiększeniu do 200% tekst źle się wyświetla i w ogóle nie ma możliwości odczytania tekstu po prawej stronie (1.4.4, AA)
  • Jednoznakowych skrótów klawiszowych nie można wyłączyć ani przemapować. (2.1.4, A)
  • Brak możliwości pominięcia pewnych bloków strony. Nie działają skróty klawiaturowe. (2.4.1, A)
  • Tytuł jest identyczny na podstronach i na stronie głównej. (2.4.2, A)
  • Nie wszystkie elementy aktywne są opisane albo nie zawsze opis jest jednoznaczny. (2.4.4, A)
  • Stronę w danym serwisie można zlokalizować tylko za pomocą jednego sposobu. (2.4.5, AA)
  • Brak nagłówków (2.4.6, AA)
  • Brak znacznika lang="pl" (3.1.1, A; 3.1.2, AA)
  • Brak identyfikatorów bądź unikalnych identyfikatorów. (4.1.1, A)

Przygotowanie deklaracji w sprawie dostępności

  • Deklarację sporządzono dnia:
  • Deklarację została ostatnio poddana przeglądowi i aktualizacji dnia:

Deklarację sporządzono na podstawie oceny podmiotu zewnętrznego przeprowadzonej przez Spółdzielnia Socjalna FADO.

Informacje zwrotne i dane kontaktowe

  • Za rozpatrywanie uwag i wniosków odpowiada: Maria Zielińska.
  • E-mail: mzielinska@muzeum-wilanow.pl
  • Telefon: 785905734

Każdy ma prawo:

  • zgłosić uwagi dotyczące dostępności cyfrowej strony lub jej elementu,
  • zgłosić żądanie zapewnienia dostępności cyfrowej strony lub jej elementu,
  • wnioskować o udostępnienie niedostępnej informacji w innej alternatywnej formie.

Żądanie musi zawierać:

  • dane kontaktowe osoby zgłaszającej,
  • wskazanie strony lub elementu strony, której dotyczy żądanie,
  • wskazanie dogodnej formy udostępnienia informacji, jeśli żądanie dotyczy udostępnienia w formie alternatywnej informacji niedostępnej.

Rozpatrzenie zgłoszenia powinno nastąpić niezwłocznie, najpóźniej w ciągu 7 dni. Jeśli w tym terminie zapewnienie dostępności albo zapewnienie dostępu w alternatywnej formie nie jest możliwe, powinno nastąpić najdalej w ciągu 2 miesięcy od daty zgłoszenia. Jeżeli zapewnienie dostępności cyfrowej nie będzie możliwe, podmiot publiczny może zaproponować alternatywny sposób dostępu do informacji. W przypadku, gdy podmiot publiczny odmówi realizacji żądania zapewnienia dostępności lub alternatywnego sposobu dostępu do informacji, wnoszący żądanie może tą samą drogą złożyć skargę w sprawie zapewnienia dostępności cyfrowej strony internetowej, aplikacji mobilnej lub elementu strony internetowej.

Skargi i odwołania

Po wyczerpaniu wskazanej procedury skargę można złożyć również do Rzecznika Praw Obywatelskich.

Dostępność architektoniczna

  • Parking i najbliższy przystanek znajdują się w odległości ok. 300 m od pałacu.
    Z pobliskich przystanków autobusowych oraz parkingu do pałacu prowadzi kilka dróg. Bezpośrednio do muzeum dochodzi się po nierównej nawierzchni, która częściowo składa się z kamieni polnych (tzw. kocie łby), częściowo jest to nawierzchnia HanseGrand. 
  • Ze strony muzeum można pobrać plan pałacu i ogrodów z zaznaczonymi trudnościami oraz udogodnieniami architektonicznymi. Na planie zaznaczone są najwygodniejsze trasy dojścia do pałacu z najbliższych przystanków autobusowych oraz z parkingu.
  • Najdogodniejszym przejściem są pasy z sygnalizacją świetlną znajdujące się przy barze McDonald. Przechodzimy na drugą stronę ulicy, dochodzimy do ogrodzenia, po czym kierujemy się w prawo i cały czas idziemy prosto chodnikiem. Po drodze po lewej stronie mijamy szereg budynków oraz kościół, za którym zaczyna się teren muzeum.
  • Opis dojścia z pętli autobusowej do kasy a następnie do pałacu dostępny jest również w formacie tekstowym oraz jako opis słowny w formacie mp3.
  • Kasa muzeum znajduje się w budynku przy ul. St. Kostki Potockiego. Do środka wchodzi się po schodach. Dla osób z trudnościami w poruszaniu się przed kasą umieszczony jest słupek ze specjalnym przyciskiem. Po naciśnięciu przycisku pracownik kasy zgłosi się do Państwa.
  • Wejście do pałacu dostępne dla osób z niepełnosprawnością ruchową znajduje się w prawym skrzydle pałacu (od Sieni Zielonej).
  • Dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich dostępne są parter pałacu oraz park. Muzeum dysponuje rampami rozkładanymi ułatwiającymi wjazd i wyjazd z pałacu oraz poruszanie się po parterze pałacowym. WAŻNE! Ze względu na historyczny charakter miejsca jeszcze nie wszystkie progi zostały usunięte, a długość ramp, jakie możemy zastosować w obecnych warunkach, pozwala na osiągnięcie kąta nachylenia przy wjeździe i wyjeździe wynoszącego 24%. Dlatego osoby poruszające się na wózkach inwalidzkich proszone są o przyjście do muzeum wraz z osobą towarzyszącą.
  • Uwaga! Ze względu na przejściowe trudności techniczne osoby poruszające się na wózkach elektrycznych czasowo nie mają możliwości wjazdu do pałacu. Niedogodności zostaną jak najszybciej usunięte.
  • Pierwsze piętro pałacu i Sala Uczt oraz poziom -1 nie są dostępne dla osób z niepełnosprawnością ruchową, w szczególności poruszających się na wózkach.
  • W każdym pomieszczeniu w pałacu znajduje się krzesło, z którego może skorzystać osoba potrzebująca odpoczynku.
  • W Galerii Północnej, Galerii Południowej oraz w Salonie Malinowym przygotowane zostały dodatkowe miejsca do siedzenia.
  • Toaleta dostosowana do potrzeb osób poruszających się na wózkach inwalidzkich znajduje się w Ogrodzie Różanym.
  • Do budynku i wszystkich jego pomieszczeń można wejść z psem asystującym i psem przewodnikiem.
stat